Red-spectacled Amazon ಕುರಿತು ಮೂಲ ಮಾಹಿತಿ

ರೆಡ್-ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ಯಾಕ್ಲ್ಡ್ ಅಮೆಜಾನ್ (Amazona pretrei) ಎಂಬುದು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಗಿಳಿ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ಅರೌಕೇರಿಯಾ ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಪಕ್ಷಿಗಳು ತಮ್ಮ ಆಕರ್ಷಕ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಕಣ್ಣಿನ ಸುತ್ತಲಿನ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಗುರುತುಗಳಿಂದಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ 'ಜಾಕೋ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇವುಗಳನ್ನು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮರಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿ ಓಡಾಡುವ ಕೌಶಲ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇವುಗಳ ಜೀವನಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನಾವು ಈ ಸುಂದರ ಪಕ್ಷಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಂಶದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತೇವೆ.

ರೆಡ್-ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ಯಾಕ್ಲ್ಡ್ ಅಮೆಜಾನ್ ಗಿಳಿಯು ಸುಮಾರು 32 ರಿಂದ 35 ಸೆಂ.ಮೀ ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳ ದೇಹದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಬಣ್ಣವು ದಟ್ಟವಾದ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣವಾಗಿದೆ, ಇದು ಮರದ ಎಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಇವುಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳ ಹೆಸರೇ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ, ಕಣ್ಣಿನ ಸುತ್ತಲೂ ಎದ್ದುಕಾಣುವ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ 'ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ಯಾಕಲ್' ಅಥವಾ ಕನ್ನಡಕದಂತಹ ಗುರುತು ಇರುತ್ತದೆ, ಇದು ಇವುಗಳನ್ನು ಇತರ ಅಮೆಜಾನ್ ಗಿಳಿಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳ ಹಣೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಗರಿಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ರೆಕ್ಕೆಯ ಅಂಚುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಛಾಯೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇವುಗಳ ಕೊಕ್ಕು ಬೂದು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಬಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳ ಪಾದಗಳು ಮರಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಹತ್ತಲು ಮತ್ತು ನೇತಾಡಲು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಪಕ್ಷಿಗಳು ನೋಡಲು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ರೆಡ್-ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ಯಾಕ್ಲ್ಡ್ ಅಮೆಜಾನ್ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಅರೌಕೇರಿಯಾ ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಅರಣ್ಯಗಳು ಇವುಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ವಸತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಎತ್ತರದ ಮರಗಳ ಮೇಲೆ ವಾಸಿಸಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ವಾಸಸ್ಥಾನವು ಮೌಸಮಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಅರಣ್ಯನಾಶ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಇವುಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಾಸಸ್ಥಾನವು ವೇಗವಾಗಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇವುಗಳು ಗುಂಪು ಗುಂಪಾಗಿ ಮರಗಳ ಮೇಲೆ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ದೊಡ್ಡ ಮರಗಳ ಮೇಲೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.

ಈ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಮುಖ್ಯ ಆಹಾರವೆಂದರೆ ಅರೌಕೇರಿಯಾ ಮರಗಳ ಬೀಜಗಳು (Pinheiro-do-paraná). ಇವುಗಳ ಬಲವಾದ ಕೊಕ್ಕು ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಒಡೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಬೀಜಗಳಲ್ಲದೆ, ಇವುಗಳು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಹಣ್ಣುಗಳು, ಹೂವುಗಳು, ಮೊಗ್ಗುಗಳು ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಮಳೆಗಾಲ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಹಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಇವು ತಮ್ಮ ಆಹಾರ ಕ್ರಮವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳು ಆಹಾರವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ದೀರ್ಘ ದೂರ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಒಂದೇ ಮರದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಹೊತ್ತು ಕಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೀಜ ಪ್ರಸರಣಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ರೆಡ್-ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ಯಾಕ್ಲ್ಡ್ ಅಮೆಜಾನ್ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಬಹಳ ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮರಗಳ ಟೊಳ್ಳುಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ನೈಸರ್ಗಿಕ ರಂಧ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗೂಡು ಕಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಇವುಗಳು ತಮ್ಮ ಸಂಗಾತಿಯೊಂದಿಗೆ ಬಲವಾದ ಬಂಧವನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತವೆ. ಹೆಣ್ಣು ಪಕ್ಷಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 2 ರಿಂದ 4 ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತದೆ. ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಕಾವು ಕೊಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೆಣ್ಣು ಪಕ್ಷಿಯೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಗಂಡು ಪಕ್ಷಿಯು ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ಆಹಾರವನ್ನು ತಂದುಕೊಡುತ್ತದೆ. ಮರಿಗಳು ಸುಮಾರು 30 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತವೆ. ಮರಿಗಳು ಹಾರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪಡೆಯುವವರೆಗೆ ಪೋಷಕರು ಅವುಗಳನ್ನು ಬಹಳ ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಈ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಬಹಳ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ವಭಾವದವು. ಇವುಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಇರಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಧ್ವನಿಯು ತುಂಬಾ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಂವಹನಕ್ಕಾಗಿ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಕೂಗುಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಇವು ಮರಗಳನ್ನು ಹತ್ತಲು ತಮ್ಮ ಕೊಕ್ಕು ಮತ್ತು ಪಾದಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಪರಿಣಿತಿ ಹೊಂದಿವೆ, ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಇವುಗಳನ್ನು 'ಟ್ರೀ-ಕ್ಲಿಂಗಿಂಗ್' ಪಕ್ಷಿಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಚುರುಕಾದ ಪಕ್ಷಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಮರಗಳ ನಡುವೆ ಹಾರುವಾಗ ಬಹಳ ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಇವು ಸೂರ್ಯೋದಯ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ರೆಡ್-ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ಯಾಕ್ಲ್ಡ್ ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರಸ್ತುತ 'ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ' (Endangered) ಪ್ರಭೇದಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಅರಣ್ಯನಾಶ, ಅಕ್ರಮ ಪಕ್ಷಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವಾಸಸ್ಥಾನದ ನಾಶವೇ ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ಬ್ರೆಜಿಲಿಯನ್ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಪರಿಸರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇವುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿವೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಇವುಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಈಗ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಠಿಣ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

1. ಇವುಗಳ ಕಣ್ಣಿನ ಸುತ್ತಲಿನ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವು ಇವುಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಗುರುತಾಗಿದೆ.
2. ಇವುಗಳು ಅರೌಕೇರಿಯಾ ಮರಗಳ ಬೀಜಗಳನ್ನು ತಿನ್ನಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತವೆ.
3. ಇವು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ.
4. ಇವು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಮರಗಳನ್ನು ಹತ್ತಬಲ್ಲವು.
5. ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.
6. ಇವುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಗುತ್ತವೆ.

ರೆಡ್-ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ಯಾಕ್ಲ್ಡ್ ಅಮೆಜಾನ್ ಅನ್ನು ನೋಡಲು ಬಯಸುವವರು ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ಅರೌಕೇರಿಯಾ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಬೇಕು. ದೂರದರ್ಶಕ (Binoculars) ಬಳಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ, ಏಕೆಂದರೆ ಇವು ಮರಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಕೂಗನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು ಇವುಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಸುಲಭವಾದ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯದ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಗದಂತೆ ಮೌನವಾಗಿರುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಮುಂಜಾನೆ ಅಥವಾ ಸಂಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಕಾಣುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು. ಇವುಗಳ ಫೋಟೋ ತೆಗೆಯುವಾಗ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್ ಬಳಸಬೇಡಿ.

ರೆಡ್-ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ಯಾಕ್ಲ್ಡ್ ಅಮೆಜಾನ್ ಪಕ್ಷಿಯು ನಮ್ಮ ಪರಿಸರದ ಒಂದು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಸಂಪತ್ತಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ಸುಂದರ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟ ಜೀವನಶೈಲಿಯು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅಚ್ಚರಿಯಾಗಿದೆ. ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದಿಂದಾಗಿ ಇವುಗಳು ಅಳಿವಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಸುಂದರ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಉಳಿಸಿಕೊಡುವುದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ನಾವು ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಇವುಗಳ ವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯಬೇಕು. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಇಂತಹ ಪ್ರಭೇದಗಳ ರಕ್ಷಣೆ ಬಹಳ ಅವಶ್ಯಕ. ಈ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ತಿಳಿಸುವುದು ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಒಗ್ಗೂಡಿ ಈ ಅಪರೂಪದ ಗಿಳಿ ಪ್ರಭೇದವನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಶ್ರಮಿಸೋಣ. ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯೇ ನಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯದ ಭದ್ರತೆ.