Sun Parakeet ಕುರಿತು ಮೂಲ ಮಾಹಿತಿ
ಪರಿಚಯ
ಸನ್ ಪ್ಯಾರಕೀಟ್ (Sun Parakeet), ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ Aratinga solstitialis ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಪಕ್ಷಿಯು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಕ ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣವು ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸುವಂತಿದ್ದು, ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಇವುಗಳಿಗೆ 'ಸನ್ ಪ್ಯಾರಕೀಟ್' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಇವು 'ಪರ್ಚಿಂಗ್ ಬರ್ಡ್ಸ್' (Perching Birds) ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಿಯೂ ಸಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳ ಬಣ್ಣದ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಿಯರನ್ನು ಸದಾ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಕಳವಳಕಾರಿ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.
ದೈಹಿಕ ನೋಟ
ಸನ್ ಪ್ಯಾರಕೀಟ್ ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಪಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 28-30 ಸೆಂ.ಮೀ ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಮುಖ್ಯ ಬಣ್ಣ ಹಳದಿ ಮತ್ತು ಕಿತ್ತಳೆ. ತಲೆಯ ಭಾಗ, ಹೊಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರೆ, ದೇಹದ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳು ಗಾಢ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ತುದಿಗಳು ಹಸಿರು ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಇದು ಹಾರುವಾಗ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳ ಕಣ್ಣಿನ ಸುತ್ತ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ವರ್ತುಲವಿದ್ದು, ಕೊಕ್ಕು ಬಲವಾದ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳ ಕಾಲುಗಳು ಬೂದು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿದ್ದು, ಮರಗಳ ಕೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿವೆ. ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಪಕ್ಷಿಗಳು ನೋಡಲು ಬಹುತೇಕ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಾಸಸ್ಥಾನ
ಸನ್ ಪ್ಯಾರಕೀಟ್ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದ ಬ್ರೆಜಿಲ್, ವೆನಿಜುವೆಲಾ ಮತ್ತು ಗಯಾನಾ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇವು ದಟ್ಟವಾದ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಕಾಡುಗಳು, ಸವನ್ನಾಗಳು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣಿನ ಮರಗಳು ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತವೆ. ಇವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮರದ ಪೊಟರೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಎತ್ತರದ ಮರಗಳ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅರಣ್ಯ ನಾಶ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳ ಕಡಿತದಿಂದಾಗಿ ಇವುಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಾಸಸ್ಥಾನವು ಅಪಾಯದಲ್ಲಿದೆ. ಇವು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಪಕ್ಷಿಗಳಾಗಿವೆ, ಇದರಿಂದ ಅವುಗಳಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಆಹಾರವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಹಾರ ಕ್ರಮ
ಸನ್ ಪ್ಯಾರಕೀಟ್ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಸರ್ವಭಕ್ಷಕಗಳಾಗಿವೆ. ಇವು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಹಣ್ಣುಗಳು, ಬೀಜಗಳು, ಹೂವಿನ ಮಕರಂದ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಕೀಟಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಬಲವಾದ ಕೊಕ್ಕು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಒಡೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಾವು, ಪೇರಲ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾಡು ಹಣ್ಣುಗಳು ಇವುಗಳ ನೆಚ್ಚಿನ ಆಹಾರವಾಗಿದೆ. ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಿ ಸಾಕಿದಾಗ, ಇವುಗಳಿಗೆ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಯುಕ್ತ ತರಕಾರಿಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಾದ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಅತಿಯಾದ ಸಕ್ಕರೆ ಅಥವಾ ಉಪ್ಪು ಇರುವ ಆಹಾರವನ್ನು ಇವುಗಳಿಗೆ ನೀಡಬಾರದು, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಅವುಗಳ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.
ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಗೂಡುಕಟ್ಟುವಿಕೆ
ಸನ್ ಪ್ಯಾರಕೀಟ್ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಗಾಗಿ ಮರಗಳ ಎತ್ತರದ ಪೊಟರೆಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮರದ ಕಾಂಡಗಳಲ್ಲಿರುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ರಂಧ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗೂಡು ಕಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಬಾರಿಗೆ ಹೆಣ್ಣು ಪಕ್ಷಿ 3 ರಿಂದ 5 ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತದೆ. ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಕಾವು ಕೊಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೆಣ್ಣು ಪಕ್ಷಿ ಹೊತ್ತರೆ, ಗಂಡು ಪಕ್ಷಿ ಆಹಾರ ತರುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು 23 ರಿಂದ 27 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಒಡೆದು ಮರಿಗಳು ಹೊರಬರುತ್ತವೆ. ಮರಿಗಳು ಬೆಳೆದು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಲು ಸುಮಾರು 8 ವಾರಗಳ ಸಮಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಬಹಳ ಆತ್ಮೀಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮರಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಗಂಡು-ಹೆಣ್ಣು ಎರಡೂ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ನಡವಳಿಕೆ
ಸನ್ ಪ್ಯಾರಕೀಟ್ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತ ಪಕ್ಷಿಗಳಾಗಿವೆ. ಇವು ಜೋರಾಗಿ ಕೂಗುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಗುಂಪಿನ ಇತರ ಸದಸ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ನಡೆಸುತ್ತವೆ. ಇವು ತುಂಬಾ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ದಿನವಿಡೀ ಆಟವಾಡುತ್ತಾ ಇರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಕೂಗು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿದ್ದು, ಬಹಳ ದೂರದವರೆಗೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇವು ಮರಗಳ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಕೊಂಬೆಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಕೊಂಬೆಗೆ ಹಾರುತ್ತಾ ತಮ್ಮ ಸಮಯವನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸ್ವಭಾವವು ಇವುಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮ ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ, ಆದರೆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಇವು ತುಂಬಾ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಇರುತ್ತವೆ.
ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಿತಿ
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಒಕ್ಕೂಟದ (IUCN) ಪ್ರಕಾರ, ಸನ್ ಪ್ಯಾರಕೀಟ್ ಅನ್ನು 'ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ' (Endangered) ಪ್ರಭೇದಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಕ್ರಮ ವ್ಯಾಪಾರ, ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ನಾಶದಿಂದಾಗಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಇವುಗಳ ಉಳಿವಿಗೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಸಂಗತಿಗಳು
- ಸನ್ ಪ್ಯಾರಕೀಟ್ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಸುಮಾರು 20 ರಿಂದ 30 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬದುಕಬಲ್ಲವು.
- ಇವು ಅತ್ಯಂತ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಪಕ್ಷಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಮನುಷ್ಯರ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ.
- ಇವುಗಳ ಬಣ್ಣವು ಪ್ರಬುದ್ಧರಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗುತ್ತದೆ.
- ಇವು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಹಾರುವಾಗ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಹೊಳಪನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ.
- ಇವುಗಳಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದೆಂದರೆ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟ.
ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ಸಲಹೆಗಳು
ನೀವು ಸನ್ ಪ್ಯಾರಕೀಟ್ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಬಯಸಿದರೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಬೇಕು. ಇವುಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಬೆಳಗಿನ ಜಾವದ ಸಮಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿದೆ. ಬೈನಾಕ್ಯುಲರ್ ಬಳಸುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ, ಏಕೆಂದರೆ ಇವು ಮರಗಳ ಎತ್ತರದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಕೂಗನ್ನು ಗಮನಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇವು ಇರುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬಹುದು. ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗದಂತೆ ದೂರದಿಂದಲೇ ವೀಕ್ಷಿಸಿ ಮತ್ತು ಫೋಟೋ ತೆಗೆಯುವಾಗ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್ ಬಳಸಬೇಡಿ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳ ವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿಡುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರೇಮಿಯ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.
ತೀರ್ಮಾನ
ಸನ್ ಪ್ಯಾರಕೀಟ್ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅದ್ಭುತ ಸೃಷ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಅವುಗಳ ಆಕರ್ಷಕ ಬಣ್ಣ, ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ವರ್ತನೆಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರನ್ನು ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧರನ್ನಾಗಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಇಂದಿನ ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ಬೇಟೆಯಾಡುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಸುಂದರ ಹಕ್ಕಿ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿದೆ. ನಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೂ ಈ ಸುಂದರ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಡಬೇಕಾದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನಮ್ಮ ಮೇಲಿದೆ. ಅವುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ನಾವು ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ಪಕ್ಷಿ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ತಡೆಯುವಂತಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಬೇಕು. ಸನ್ ಪ್ಯಾರಕೀಟ್ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಅವುಗಳ ಪರಿಸರದ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸುವುದು ಅವಶ್ಯಕ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಸವಿಯುತ್ತಾ, ಜೀವರಾಶಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸೋಣ. ಸನ್ ಪ್ಯಾರಕೀಟ್ನಂತಹ ಸುಂದರ ಪಕ್ಷಿಗಳು ನಮ್ಮ ಪರಿಸರದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗಗಳಾಗಿವೆ, ಅವುಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವದಿಂದಲೇ ನಮ್ಮ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.
