Night Birds

Photo by Admin

Warning: Undefined variable $by_location in /home/odescxjtd641/public_html/beefound.in/bird-details.php on line 874

Jerdons Nightjar

Caprimulgus atripennis

Last update: 30 Jul 2026

Read in: English Español Português हिन्दी বাংলা தமிழ் മലയാളം मराठी ગુજરાતી తెలుగు French Deutsch Русский 日本語简体中文 Italiano Tiếng Việt العربية ಕನ್ನಡ ਪੰਜਾਬੀ

Jerdons Nightjar ની પાયાની માહિતી

Scientific Name	Caprimulgus atripennis
Status	LC ઓછી ચિંતા
Size	24-26 cm (9-10 inch)
Colors	Brown Grey
Type	Night Birds
Family	Nightjars

પરિચય

જર્ડન્સ નાઈટજાર (Jerdon's Nightjar), જેનું વૈજ્ઞાનિક નામ Caprimulgus atripennis છે, તે એક ખૂબ જ રહસ્યમય અને નિશાચર પક્ષી છે. આ પક્ષી મુખ્યત્વે દક્ષિણ એશિયાના જંગલોમાં જોવા મળે છે અને તેની છદ્માવરણ (Camouflage) કરવાની ક્ષમતા અદભૂત છે.

શારીરિક દેખાવ

આ પક્ષીનું કદ આશરે 24 થી 26 સેમી જેટલું હોય છે. તેના શરીરનો મુખ્ય રંગ ભૂરો (Brown) છે, જેની સાથે ગ્રે (Grey) રંગના મિશ્રણથી તે સૂકા પાંદડા કે લાકડા જેવું દેખાય છે. આ રંગ તેને દિવસ દરમિયાન શિકારીઓથી બચવામાં મદદ કરે છે.

રહેઠાણ

જર્ડન્સ નાઈટજાર મુખ્યત્વે નીચેના વિસ્તારોમાં જોવા મળે છે:

પાંખા જંગલો (Open forests)
ઝાડવાવાળા મેદાનો
પહાડી વિસ્તારોના નીચાણવાળા ભાગો
બગીચાઓ અને વાવેતરની આસપાસના વિસ્તારો

આહાર

તે એક કીટભક્ષી પક્ષી છે. તેનો મુખ્ય ખોરાક નીચે મુજબ છે:

રાત્રિના સમયે ઉડતા જીવજંતુઓ
પતંગિયા અને ફૂદાં (Moths)
ભમરા અને અન્ય નાના કીડા

પ્રજનન અને માળો

આ પક્ષી કોઈ ખાસ માળો બનાવતું નથી. માદા નાઈટજાર જમીન પર સીધા જ પાંદડા કે પથ્થરોની વચ્ચે ઈંડા મૂકે છે. તેનો રંગ જમીન સાથે ભળી જતો હોવાથી ઈંડા સુરક્ષિત રહે છે.

વર્તન

તે એક અત્યંત સક્રિય નિશાચર પક્ષી છે. દિવસ દરમિયાન તે જમીન પર કે ઝાડની ડાળી પર સ્થિર બેસી રહે છે. રાત્રે તે ખૂબ જ ઝડપથી ઉડીને જીવજંતુઓનો શિકાર કરે છે. તેનો અવાજ રાત્રિના સમયે સ્પષ્ટ સંભળાય છે.

સંરક્ષણ સ્થિતિ - LC ઓછી ચિંતા

આ પક્ષી હાલમાં 'ઓછા જોખમ' (Least Concern) ની શ્રેણીમાં આવે છે, પરંતુ જંગલોનો નાશ થવાથી તેના કુદરતી આવાસ પર અસર પડી રહી છે.

રસપ્રદ તથ્યો

તેને 'નાઈટજાર' કહેવામાં આવે છે કારણ કે તે રાત્રે જ સક્રિય થાય છે.
તેની આંખો રાત્રે પ્રકાશ પરાવર્તિત કરે છે, જે તેને શોધવામાં મદદ કરે છે.
તેની ઉડવાની શૈલી એકદમ શાંત હોય છે, જેથી શિકારને અવાજની જાણ થતી નથી.

પક્ષી નિરીક્ષકો માટે ટીપ્સ

જો તમે આ પક્ષીને જોવા માંગતા હોવ, તો રાત્રિના સમયે ટોર્ચ લઈને જંગલ વિસ્તારમાં જવું જોઈએ. તેના અવાજને ઓળખવો એ તેને શોધવાની શ્રેષ્ઠ રીત છે. ફોટોગ્રાફી કરતી વખતે ફ્લેશનો ઉપયોગ ટાળવો.

ખાસ સલાહ: આ સુંદર પક્ષીની હિલચાલને ખલેલ પહોંચાડ્યા વિના અદ્ભુત તસવીરો લેવા માટે, એક સારા વાઇલ્ડલાઇફ કેમેરા અને લેન્સનો ઉપયોગ કરવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.

- [અહીં શ્રેષ્ઠ વાઇલ્ડલાઇફ કેમેરા જુઓ]

નિષ્કર્ષ

જર્ડન્સ નાઈટજાર કુદરતનું એક અદભૂત સર્જન છે. પર્યાવરણમાં જીવજંતુઓની સંખ્યાને નિયંત્રિત કરવામાં તેનું મોટું યોગદાન છે. તેના સંરક્ષણ માટે આપણે તેના કુદરતી આવાસને જાળવી રાખવું જરૂરી છે.