Blue-bearded Bee-eater ಕುರಿತು ಮೂಲ ಮಾಹಿತಿ

ನೀಲಿ ಗಡ್ಡದ ಜೇನುನೊಣ ತಿನ್ನುವ ಹಕ್ಕಿ (Nyctyornis athertoni) ಮೆರೋಪಿಡೇ (Meropidae) ಕುಟುಂಬದ ಆಕರ್ಷಕ ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಗೋಚರಿಸುವ ಸುಂದರ ಪಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ಚಿಕ್ಕ ಮತ್ತು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಇತರ ಜೇನುನೊಣ ತಿನ್ನುವ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಈ ಪ್ರಭೇದವು ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಇರಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. 30 ರಿಂದ 35 ಸೆಂ.ಮೀ ಉದ್ದವಿರುವ ಇದು ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಜೇನುನೊಣ ತಿನ್ನುವ ಹಕ್ಕಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದರ ಗಂಟಲಿನ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಉದ್ದನೆಯ ನೀಲಿ ಗರಿಗಳು ಇದಕ್ಕೆ 'ನೀಲಿ ಗಡ್ಡದ ಹಕ್ಕಿ' ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಇದು ಮರದ ರೆಂಬೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಬೇಟೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪಕ್ಷಿವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿವೀಕ್ಷಕರು ಈ ಅಪರೂಪದ ಹಕ್ಕಿಯನ್ನು ನೋಡುವುದನ್ನು ವಿಶೇಷವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಇತರ ಜೇನುನೊಣ ತಿನ್ನುವ ಹಕ್ಕಿಗಳಂತೆ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು, ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತದೆ.

ನೀಲಿ ಗಡ್ಡದ ಜೇನುನೊಣ ತಿನ್ನುವ ಹಕ್ಕಿ ಅದ್ಭುತ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ಗರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಕಾಡಿನ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಮರೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಪರಭಕ್ಷಕಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಗಂಟಲು ಮತ್ತು ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಉದ್ದನೆಯ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನೀಲಿ ಗರಿಗಳು ಇದನ್ನು ಇತರ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತವೆ. ಇದರ ತಲೆಯು ದೇಹಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದು, ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಬಲವಾದ ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಬಾಗಿದ ಕೊಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕಣ್ಣುಗಳು ಕಿತ್ತಳೆ-ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿದ್ದು, ಹಸಿರು ಮುಖದೊಂದಿಗೆ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಇದರ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಅಗಲವಾಗಿದ್ದು, ದಟ್ಟವಾದ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾರಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿವೆ. ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ.

ನೀಲಿ ಗಡ್ಡದ ಜೇನುನೊಣ ತಿನ್ನುವ ಹಕ್ಕಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ದಟ್ಟವಾದ ಹಸಿರು ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಎಲೆ ಉದುರುವ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತದೆ. ಇತರ ಜೇನುನೊಣ ತಿನ್ನುವ ಹಕ್ಕಿಗಳಂತೆ ಬಯಲು ಸೀಮೆಗಳಿಗಿಂತ, ಇದು ಮರಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳವರೆಗೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇವುಗಳ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣವು ದಟ್ಟವಾದ ಸಸ್ಯವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಮರೆಯಾಗಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ತನ್ನ ಹೆಸರಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ, ನೀಲಿ ಗಡ್ಡದ ಜೇನುನೊಣ ತಿನ್ನುವ ಹಕ್ಕಿ ಕೀಟಹಾರಿ. ಇದು ಜೇನುನೊಣಗಳು, ಕಣಜಗಳು ಮತ್ತು ದುಂಬಿಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ತಿನ್ನುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಇದು ಡ್ರ್ಯಾಗನ್‌ಫ್ಲೈಗಳು, ಜೀರುಂಡೆಗಳು, ಚಿಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಪತಂಗಗಳನ್ನು ಸಹ ತಿನ್ನುತ್ತದೆ. ಇದು ಮರದ ರೆಂಬೆಯ ಮೇಲೆ ಶಾಂತವಾಗಿ ಕುಳಿತು, ಕೀಟಗಳು ಹಾರುವಾಗ ಅವುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುವ ತಂತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೀಟವನ್ನು ಹಿಡಿದ ನಂತರ, ಅದು ರೆಂಬೆಗೆ ಬಡಿದು ವಿಷವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ ನಂತರವೇ ತಿನ್ನುತ್ತದೆ.

ನೀಲಿ ಗಡ್ಡದ ಜೇನುನೊಣ ತಿನ್ನುವ ಹಕ್ಕಿಯ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಚಕ್ರವು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಇವು ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಗೂಡು ಕಟ್ಟುವ ಬದಲು, ನದಿ ದಡ ಅಥವಾ ರಸ್ತೆಯ ಪಕ್ಕದ ಕಡಿದಾದ ಮಣ್ಣಿನ ಗೋಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುರಂಗಗಳನ್ನು ತೋಡಿ ಗೂಡು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಸೇರಿ ಈ ಸುರಂಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತವೆ. ಸುರಂಗದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತವೆ. ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮೊಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಕಾವು ಕೊಟ್ಟು, ನಂತರ ಮರಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಮರಿಗಳು ಹಾರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬರುವವರೆಗೆ ಈ ಸುರಂಗದೊಳಗಿನ ಸುರಕ್ಷಿತ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತವೆ.

ನೀಲಿ ಗಡ್ಡದ ಜೇನುನೊಣ ತಿನ್ನುವ ಹಕ್ಕಿ ಸ್ವಭಾವತಃ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಇರಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಇತರ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಇವು ತಮ್ಮ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇವು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಮರದ ರೆಂಬೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕದಲದೆ ಕುಳಿತು ಬೇಟೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತವೆ. ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇವು ಹೆಚ್ಚು ಶಬ್ದ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇವು ಶಾಂತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ, ನೀಲಿ ಗಡ್ಡದ ಜೇನುನೊಣ ತಿನ್ನುವ ಹಕ್ಕಿ IUCN ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 'ಕನಿಷ್ಠ ಕಾಳಜಿ' (Least Concern) ವರ್ಗದಲ್ಲಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕಾಡುಗಳ ನಾಶ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಗಾಗಿ ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿಯುವುದು ಇವುಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬೆದರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಈ ಸುಂದರ ಪಕ್ಷಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

1. ನೀಲಿ ಗಡ್ಡದ ಜೇನುನೊಣ ತಿನ್ನುವ ಹಕ್ಕಿ ಮೆರೋಪಿಡೇ ಕುಟುಂಬದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹಕ್ಕಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
2. ಇವು ತಮ್ಮ ನೀಲಿ ಗಡ್ಡದ ಗರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತವೆ.
3. ಇವು ಕೀಟಗಳನ್ನು ರೆಂಬೆಗೆ ಬಡಿದು ವಿಷವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ವಿಶೇಷ ತಂತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
4. ಇವು ದೊಡ್ಡ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಇರಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತವೆ.
5. ಇವು ಮಣ್ಣಿನ ಗೋಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುರಂಗ ತೋಡಿ ಗೂಡು ಕಟ್ಟುತ್ತವೆ.
6. ಇವುಗಳ ಕಣ್ಣುಗಳು ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡಿನ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿಯೂ ವೇಗವಾಗಿ ಹಾರುವ ಕೀಟಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿವೆ.

ನೀಲಿ ಗಡ್ಡದ ಜೇನುನೊಣ ತಿನ್ನುವ ಹಕ್ಕಿಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ತಾಳ್ಮೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಇವು ಮರಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ, ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗವನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಕಾಣುವುದು ಸುಲಭ. ಉತ್ತಮ ಬೈನಾಕ್ಯುಲರ್ ಬಳಸುವುದು ಉತ್ತಮ, ಏಕೆಂದರೆ ಇವು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಕಂಡರೆ ಬೇಗ ಹಾರಿಹೋಗುತ್ತವೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ನೀಲಿ ಗಡ್ಡದ ಜೇನುನೊಣ ತಿನ್ನುವ ಹಕ್ಕಿ (Nyctyornis athertoni) ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಪ್ರಭೇದವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಗಡ್ಡವು ಇದನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪಕ್ಷಿಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ, ನಾವು ಕಾಡಿನ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಈ ಸುಂದರ ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.