Indian Cuckoo ಕುರಿತು ಮೂಲ ಮಾಹಿತಿ

ಭಾರತೀಯ ಕೋಗಿಲೆ (Cuculus micropterus) ಕುಕುಲಿಡೆ (Cuculidae) ಕುಟುಂಬದ ಒಂದು ಆಕರ್ಷಕ ಸದಸ್ಯ. ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುವ ಇದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಕರೆಯಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಈ ನಾಚಿಕೆಯ ಸ್ವಭಾವದ ಪಕ್ಷಿಯು, ಮರೆಮಾಚುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣ ಮತ್ತು ಅನ್ಯ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಗೂಡಿನಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡುವ ಪ್ರಭೇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಕೋಗಿಲೆಯು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಪಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದು, 31 ರಿಂದ 33 ಸೆಂ.ಮೀ ಉದ್ದವಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಮೇಲ್ಭಾಗ, ತಲೆ ಮತ್ತು ಎದೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬೂದು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಕೆಳಭಾಗವು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಗರಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಕಪ್ಪು ಪಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮರಗಳ ರೆಂಬೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಇದು ಬಲವಾದ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಈ ಪ್ರಭೇದವು ಭಾರತ, ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದಿಂದ ಚೀನಾದವರೆಗೆ ಏಷ್ಯಾದಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿದೆ. ಇದು ವಿವಿಧ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ:

• ದಟ್ಟವಾದ ಎಲೆ ಉದುರುವ ಕಾಡುಗಳು
• ಮರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳು
• ಮರಗಳು ಹರಡಿರುವ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಗಳು
• ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ದ್ವಿತೀಯಕ ಅರಣ್ಯಗಳು

ಭಾರತೀಯ ಕೋಗಿಲೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೀಟಾಹಾರಿ. ಇದರ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಇವು ಸೇರಿವೆ:

• ದೊಡ್ಡ ಹುಳುಗಳು ಮತ್ತು ಪತಂಗದ ಲಾರ್ವಾಗಳು
• ವಿವಿಧ ಜೀರುಂಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಿಡತೆಗಳು
• ಸಣ್ಣ ಜೇಡಗಳು ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಇತರ ಅಕಶೇರುಕಗಳು

ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೋಗಿಲೆಗಳಂತೆ, ಭಾರತೀಯ ಕೋಗಿಲೆಯೂ ಅನ್ಯಜೀವಿ ಪರೋಪಜೀವಿ (brood parasite) ಆಗಿದೆ. ಇದು ಸ್ವಂತ ಗೂಡನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಹೆಣ್ಣು ಕೋಗಿಲೆಯು ಡ್ರೊಂಗೊಗಳು ಅಥವಾ ಶ್ರೈಕ್‌ಗಳಂತಹ ಇತರ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಗೂಡಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಆ ಪಕ್ಷಿಗಳೇ ಕೋಗಿಲೆಯ ಮರಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಮರಿಯೆಂಬಂತೆ ಸಾಕುತ್ತವೆ.

ಭಾರತೀಯ ಕೋಗಿಲೆಯು ನಾಚಿಕೆಯ ಸ್ವಭಾವದ ಪಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ನೋಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇದರ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು. ಇದು ತನ್ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯವನ್ನು ಮರದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಕಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಡವಳಿಕೆಯೆಂದರೆ ಇದರ ನಾಲ್ಕು ಸ್ವರದ ಕರೆಯಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಧ್ವನಿರೂಪದಲ್ಲಿ 'ಆರೆಂಜ್-ಪಿಕೊ' (orange-pekoe) ಅಥವಾ 'ಕ್ರಾಸ್-ಟು-ಸೀ' (cross-to-see) ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

IUCN ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತೀಯ ಕೋಗಿಲೆಯನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ ಕಾಳಜಿ (Least Concern) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ವ್ಯಾಪಕ ಹರಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ವಿಘಟನೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಇದರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಿಸಿದೆ.

1. ಭಾರತೀಯ ಕೋಗಿಲೆಯು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸತತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಜೋರಾಗಿ ಕೂಗುವುದರಿಂದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು 'ಬ್ರೇನ್-ಫೀವರ್ ಬರ್ಡ್' (Brain-fever bird) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
2. ಅನ್ಯಜೀವಿ ಪರೋಪಜೀವಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಭಾರತೀಯ ಕೋಗಿಲೆಯು ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಆತಿಥೇಯ ಪಕ್ಷಿಯ ಮೊಟ್ಟೆಯ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸಲು ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದೆ.
3. ಇವು ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಉತ್ತರದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಲಸೆ ಹೋಗುವ ಪಕ್ಷಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ.

ಭಾರತೀಯ ಕೋಗಿಲೆಯನ್ನು ಕಾಣಲು, ಮುಂಜಾನೆ ಅಥವಾ ಸಂಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕರೆಯನ್ನು ಕೇಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ. ಎಲೆ ಉದುರುವ ಮರಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬೈನಾಕ್ಯುಲರ್ ಬಳಸಿ. ಇವು ನಾಚಿಕೆಯ ಸ್ವಭಾವದವು ಆಗಿರುವುದರಿಂದ, ತಾಳ್ಮೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಇದು ಕೂಗುವ ಸ್ಥಳದ ಹತ್ತಿರ ಕಾಯಿರಿ, ಆಗ ನೀವು ದಟ್ಟವಾದ ಎಲೆಗಳ ನಡುವಿನಿಂದ ಪಕ್ಷಿ ಹೊರಬರುವುದನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.

ಭಾರತೀಯ ಕೋಗಿಲೆಯು ಏಷ್ಯಾದ ಪಕ್ಷಿ ಜೀವನದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುವ ಅದ್ಭುತ ಪಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ನೀವು ಅನುಭವಿ ಪಕ್ಷಿ ತಜ್ಞರಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಕರಾಗಿರಲಿ, Cuculus micropterus ಬಗ್ಗೆ ಕಲಿಯುವುದು ನಮ್ಮ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸಂಕೀರ್ಣ ಪರಿಸರ ಸಂಬಂಧಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾದ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.