Painted Bush-quail ಕುರಿತು ಮೂಲ ಮಾಹಿತಿ

ಪೇಂಟೆಡ್ ಬುಷ್-ಕ್ವೆಲ್ (Perdicula erythrorhyncha) ಫೆಸೆಂಟ್ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ, ವರ್ಣಮಯ ಹಕ್ಕಿಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿರುವ ಈ ಪ್ರಭೇದವು, ತನ್ನ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಗರಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಚಿಕೆ ಸ್ವಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಪಕ್ಷಿವೀಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ನೆಲದ ಹಕ್ಕಿಗಳ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುವ ಇದು, ಕಾಡಿನ ತಳಭಾಗ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನ ಇಳಿಜಾರುಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸಲು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಸುಮಾರು 19-20 ಸೆಂ.ಮೀ ಉದ್ದವಿರುವ ಪೇಂಟೆಡ್ ಬುಷ್-ಕ್ವೆಲ್ ದೃಢವಾದ ದೇಹವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹಕ್ಕಿಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳೆಂದರೆ:

• ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಬಣ್ಣ: ಗಾಢ ಬೂದು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಗುರುತುಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಂಡು ಹಕ್ಕಿಯ ಮುಖ ಮತ್ತು ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ.
• ದ್ವಿತೀಯ ಬಣ್ಣ: ಕಣ್ಣುಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಗಂಟಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಬಿಳಿ ಪಟ್ಟೆಗಳು, ಮುಖಕ್ಕೆ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ನೋಟವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.
• ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಗಾಢ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಕೊಕ್ಕು ಮತ್ತು ಕಾಲುಗಳು, ಇವುಗಳನ್ನು ಇತರ ಬುಷ್-ಕ್ವೆಲ್‌ಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತವೆ. ದೇಹವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂದು ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಮಿಶ್ರಿತ ಬಣ್ಣಗಳ ಮೇಲೆ ದಪ್ಪ ಕಪ್ಪು ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

ಈ ಪ್ರಭೇದವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗಿರಿಧಾಮ ಕಾಡುಗಳು, ಪೊದೆಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಎತ್ತರವನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು ಹಾಗೂ ಪೂರ್ವ ಘಟ್ಟಗಳ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇವು ದಟ್ಟವಾದ ಪೊದೆಗಳಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಹುಡುಕಲು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತವೆ.

ಪೇಂಟೆಡ್ ಬುಷ್-ಕ್ವೆಲ್ ಒಂದು ಸರ್ವಭಕ್ಷಕ ಹಕ್ಕಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಆಹಾರ ಕ್ರಮ ಹೀಗಿದೆ:

• ಬೀಜಗಳು ಮತ್ತು ಧಾನ್ಯಗಳು: ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ಎಲೆಗಳ ರಾಶಿಯ ನಡುವೆ ಹುಡುಕುತ್ತದೆ.
• ಕೀಟಗಳು: ಸಣ್ಣ ಜೀರುಂಡೆಗಳು, ಲಾರ್ವಾಗಳು ಮತ್ತು ಇರುವೆಗಳು.
• ಗಿಡಗಳ ಚಿಗುರು: ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಮೃದುವಾದ ಹಸಿರು ಸಸ್ಯಗಳು.

ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ ನಡುವೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಆದರೂ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಇವು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಗೂಡು ಕಟ್ಟುವ ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಪೊದೆಗಳು ಅಥವಾ ದಟ್ಟವಾದ ಹುಲ್ಲಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಗುಂಡಿಯನ್ನು ತೋಡಿ ಗೂಡು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹೆಣ್ಣು ಹಕ್ಕಿಯು 4 ರಿಂದ 7 ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಅವುಗಳನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕಾವು ಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಈ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ವಭಾವದವು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 6 ರಿಂದ 12 ಹಕ್ಕಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ (beveys) ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇವು ನಾಚಿಕೆಯ ಸ್ವಭಾವದವು ಮತ್ತು ಅಪಾಯ ಎದುರಾದಾಗ ಹಾರುವ ಬದಲು ಪೊದೆಗಳ ನಡುವೆ ಓಡಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಕೂಗು ಸಣ್ಣದಾದ ಸೀಟಿ ಹೊಡೆದಂತಿದ್ದು, ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಪೇಂಟೆಡ್ ಬುಷ್-ಕ್ವೆಲ್ ಪ್ರಸ್ತುತ IUCN ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಅಪಾಯದ (Least Concern) ಹಕ್ಕಿಯೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯನಾಶದಿಂದಾಗಿ ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ನಷ್ಟದ ಭೀತಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ.

1. ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು erythrorhyncha ಎಂದರೆ 'ಕೆಂಪು ಕೊಕ್ಕಿನ' ಎಂದರ್ಥ, ಇದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಗುರುತಾಗಿದೆ.
2. ಇತರ ಕ್ವೆಲ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಪೇಂಟೆಡ್ ಬುಷ್-ಕ್ವೆಲ್ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಬೇರೆಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ.
3. ಅಪಾಯ ಎದುರಾದಾಗ, ಇಡೀ ಗುಂಪು ಶಬ್ದದೊಂದಿಗೆ ಒಮ್ಮೆಗೆ ಹಾರಿ ಪರಭಕ್ಷಕಗಳನ್ನು ಗೊಂದಲಕ್ಕೀಡುಮಾಡುತ್ತದೆ.
4. ಇವು ತಮ್ಮ ಗರಿಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿಡಲು ಮತ್ತು ಪರಾವಲಂಬಿಗಳನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು 'ಧೂಳಿನ ಸ್ನಾನ' (dust baths) ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಪೇಂಟೆಡ್ ಬುಷ್-ಕ್ವೆಲ್ ಅನ್ನು ನೋಡಲು, ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಅಥವಾ ಸಂಜೆಯ ವೇಳೆ ಕಾಡಿನ ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಹುಡುಕುವಾಗ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ. ಅವುಗಳ ಸಣ್ಣ ಸೀಟಿಯಂತಹ ಕೂಗನ್ನು ಕೇಳಿ ಗುಂಪನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ. ಇವು ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆರೆತುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ, ಬೈನಾಕ್ಯುಲರ್ ಬಳಸಿ ಪೊದೆಗಳ ಅಂಚನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ. ಹಕ್ಕಿಗಳು ಹಾರಿಹೋಗದಂತೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಸಿ.

ಪೇಂಟೆಡ್ ಬುಷ್-ಕ್ವೆಲ್ ಭಾರತದ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಒಂದು ರತ್ನವಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ದಪ್ಪ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಮುಖದ ಗುರುತುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೆಂಪು ಕೊಕ್ಕಿನಿಂದಾಗಿ ಇದು ಪಕ್ಷಿವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ನೆಚ್ಚಿನ ಹಕ್ಕಿಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಪೊದೆಗಳು ಮತ್ತು ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದರಿಂದ ಈ ಸುಂದರ ಹಕ್ಕಿ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೂ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.