Indian Skimmer അടിസ്ഥാന വിവരങ്ങൾ

ഇന്ത്യൻ സ്കിമ്മർ (Indian Skimmer) അഥവാ 'Rynchops albicollis' എന്നത് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മനോഹരവും എന്നാൽ വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്നതുമായ പക്ഷികളിൽ ഒന്നാണ്. കാഴ്ചയിൽ വളരെ സവിശേഷമായ ഈ പക്ഷി, പ്രധാനമായും നദീതടങ്ങളെ ആശ്രയിച്ച് ജീവിക്കുന്ന ഒരു വിഭാഗമാണ്. ഇവയുടെ അസാധാരണമായ കൊക്കിന്റെ ഘടനയാണ് ഇവയെ മറ്റ് പക്ഷികളിൽ നിന്നും വേർതിരിക്കുന്നത്. ഇന്ത്യയിലെ പ്രധാന നദികളായ ഗംഗ, ചമ്പൽ, സിന്ധു നദീതടങ്ങളിലാണ് ഇവയെ പ്രധാനമായും കണ്ടുവരുന്നത്. ആഗോളതലത്തിൽ ഇവയുടെ എണ്ണം ഗണ്യമായി കുറഞ്ഞുവരികയാണ്, അതിനാൽ തന്നെ പരിസ്ഥിതി സ്നേഹികൾക്കിടയിലും പക്ഷി നിരീക്ഷകർക്കിടയിലും വലിയ പ്രാധാന്യമാണ് ഈ പക്ഷിക്കുള്ളത്. ഒരു സീബേർഡ് വിഭാഗത്തിൽ പെടുന്നതാണെങ്കിലും, സമുദ്രതീരങ്ങളെക്കാൾ ശുദ്ധജല നദികളിലാണ് ഇവ കൂടുതൽ സമയം ചെലവഴിക്കുന്നത്. ഇവയുടെ സംരക്ഷണം ഉറപ്പാക്കാൻ അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ വലിയ ശ്രമങ്ങൾ നടന്നുവരുന്നുണ്ട്.

ഇന്ത്യൻ സ്കിമ്മർ ഏകദേശം 40 മുതൽ 43 സെന്റീമീറ്റർ വരെ വലിപ്പമുള്ള ഇടത്തരം വലിപ്പമുള്ള പക്ഷിയാണ്. ഇവയുടെ ശരീരത്തിന്റെ പ്രധാന നിറം കറുപ്പും വെളുപ്പുമാണ്. മുതുകും ചിറകുകളുടെ മുകൾഭാഗവും കറുപ്പ് നിറത്തിലും, വയറും കഴുത്തിന്റെ ഭാഗവും വെളുപ്പ് നിറത്തിലും കാണപ്പെടുന്നു. ഇവയുടെ ഏറ്റവും ആകർഷകമായ ഭാഗം ഇവയുടെ കൊക്കാണ്. കീഴ്ത്താടിയെല്ല് മേൽത്താടിയെല്ലിനേക്കാൾ നീളമുള്ളതാണ്, ഇത് വെള്ളത്തിലൂടെ പറക്കുമ്പോൾ ഭക്ഷണം പിടിച്ചെടുക്കാൻ ഇവയെ സഹായിക്കുന്നു. കണ്ണുകൾക്ക് തിളക്കമുള്ള മഞ്ഞ നിറമുണ്ട്. പറക്കുമ്പോൾ ഇവയുടെ കറുത്ത ചിറകുകളും അതിലെ വെളുത്ത അരികുകളും വളരെ മനോഹരമായി കാണപ്പെടുന്നു. ആൺപക്ഷികളും പെൺപക്ഷികളും കാഴ്ചയിൽ ഏകദേശം സമാനമാണെങ്കിലും വലിപ്പത്തിൽ ചെറിയ വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം. ഇവയുടെ കാലുകൾക്ക് ഓറഞ്ച് കലർന്ന ചുവപ്പ് നിറമാണ്. മൊത്തത്തിൽ, ഒരു സ്കിമ്മറിനെ കണ്ടാൽ വളരെ പെട്ടെന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ സാധിക്കുന്ന സവിശേഷമായ ശാരീരിക ഘടനയാണ് ഇവയ്ക്കുള്ളത്.

ഇന്ത്യൻ സ്കിമ്മറുകൾ പ്രധാനമായും വലിയ നദികളിലെ മണൽത്തിട്ടകളിലും ചതുപ്പുനിലങ്ങളിലുമാണ് വസിക്കുന്നത്. ഗംഗ, യമുന, ചമ്പൽ തുടങ്ങിയ വലിയ നദികളിലെ ശാന്തമായ ഒഴുക്കുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ ഇവയ്ക്ക് വളരെ പ്രിയപ്പെട്ടതാണ്. വെള്ളത്തിന് നടുവിലുള്ള മണൽത്തിട്ടകളിൽ കൂട്ടമായി വിശ്രമിക്കാനും പ്രജനനം നടത്താനും ഇവ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു. മലിനീകരണം കുറവുള്ളതും മത്സ്യലഭ്യത കൂടുതലുള്ളതുമായ നദീതീരങ്ങളാണ് ഇവയുടെ പ്രധാന ആവാസകേന്ദ്രങ്ങൾ. നദികളിലെ ജലനിരപ്പിലുണ്ടാകുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ഇവയുടെ ജീവിതത്തെ നേരിട്ട് ബാധിക്കാറുണ്ട്. മനുഷ്യരുടെ ഇടപെടലുകൾ കുറവുള്ളതും ശാന്തവുമായ പ്രദേശങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുത്താണ് ഇവ കൂടുകൂട്ടുന്നത്. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനങ്ങളും നദികളിലെ അണക്കെട്ട് നിർമ്മാണവും ഇവയുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥയെ സാരമായി ബാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതിനാൽ തന്നെ സംരക്ഷിത നദീതടങ്ങൾ ഇവയുടെ നിലനിൽപ്പിന് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്.

ഇന്ത്യൻ സ്കിമ്മറിന്റെ പ്രധാന ഭക്ഷണം ചെറുമത്സ്യങ്ങളാണ്. ഇവയുടെ ഭക്ഷണം ശേഖരിക്കുന്ന രീതി വളരെ കൗതുകകരമാണ്. വെള്ളത്തിന് തൊട്ടുമുകളിൽ കൂടി പറക്കുമ്പോൾ, തങ്ങളുടെ നീളമുള്ള കീഴ്ത്താടിയെല്ല് വെള്ളത്തിലേക്ക് താഴ്ത്തിപ്പിടിച്ച് വെള്ളത്തിലൂടെ ഓടിച്ചാണ് ഇവ ഇരയെ പിടിക്കുന്നത്. ഇതിനെ 'സ്കിമ്മിംഗ്' എന്ന് വിളിക്കുന്നു. മത്സ്യങ്ങളെ കൂടാതെ ചെറിയ ഞണ്ടുകൾ, ചെമ്മീൻ തുടങ്ങിയ ജലജീവികളെയും ഇവ ഭക്ഷണമാക്കാറുണ്ട്. പകൽ സമയത്തേക്കാൾ സന്ധ്യാസമയങ്ങളിലും രാത്രികാലങ്ങളിലുമാണ് ഇവ കൂടുതൽ സജീവമായി ഭക്ഷണം തേടുന്നത്. വെള്ളം കലങ്ങാത്ത ശാന്തമായ സാഹചര്യങ്ങളിലാണ് ഇവയ്ക്ക് ഇരപിടിക്കാൻ എളുപ്പം. ഒരേസമയം കൂട്ടമായി ഭക്ഷണം തേടുന്നത് ഇവയുടെ പ്രത്യേകതയാണ്.

ഇന്ത്യൻ സ്കിമ്മറുകളുടെ പ്രജനനകാലം സാധാരണയായി മാർച്ച് മുതൽ മെയ് വരെയുള്ള മാസങ്ങളിലാണ്. നദികളിലെ മണൽത്തിട്ടകളിൽ ചെറിയ കുഴികളുണ്ടാക്കിയാണ് ഇവ കൂടുകൂട്ടുന്നത്. ഒരു കൂട്ടത്തിൽ പല ജോഡി പക്ഷികൾ അടുത്തടുത്തായി കൂടുകൾ നിർമ്മിക്കാറുണ്ട്. പെൺപക്ഷി സാധാരണയായി മൂന്നോ നാലോ മുട്ടകളാണ് ഇടുന്നത്. മുട്ടകൾക്ക് മങ്ങിയ നിറവും കറുത്ത പുള്ളികളുമുണ്ട്. ആൺപക്ഷിയും പെൺപക്ഷിയും ഒരുപോലെ അടയിരിക്കുകയും കുഞ്ഞുങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കുഞ്ഞുങ്ങൾ വിരിഞ്ഞു ഇറങ്ങിയാൽ ഉടൻ തന്നെ സ്വന്തമായി ഭക്ഷണം തേടാൻ പഠിക്കാൻ തുടങ്ങും. പ്രജനന സമയത്ത് നദികളിലെ ജലനിരപ്പ് ഉയരുന്നത് ഇവയുടെ കൂടുകളെ നശിപ്പിക്കാറുണ്ട്, ഇത് ഇവയുടെ വംശനാശത്തിന് പ്രധാന കാരണമാകുന്നു.

ഇന്ത്യൻ സ്കിമ്മറുകൾ വളരെ സാമൂഹികമായ പക്ഷികളാണ്. എപ്പോഴും കൂട്ടമായാണ് ഇവ സഞ്ചരിക്കുന്നത്. ഇവയുടെ പറക്കൽ രീതി വളരെ വേഗതയുള്ളതും എന്നാൽ വളരെ ലളിതവുമാണ്. വിശ്രമിക്കുമ്പോൾ ഇവ മണൽത്തിട്ടകളിൽ അടുത്തടുത്ത് ഇരിക്കാറുണ്ട്. ഇവ തമ്മിൽ ആശയവിനിമയം നടത്തുന്നതിനായി പ്രത്യേക ശബ്ദങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിക്കാറുണ്ട്. അപരിചിതമായ എന്തെങ്കിലും കണ്ടാൽ ഉടൻ തന്നെ കൂട്ടമായി പറന്നുയരാൻ ഇവയ്ക്ക് പ്രത്യേക കഴിവുണ്ട്. വളരെ ജാഗ്രതയുള്ള പക്ഷികളാണിവ. മനുഷ്യർ അടുത്തേക്ക് വരുന്നത് കണ്ടാൽ ഇവ ഉടൻ തന്നെ സ്ഥലം വിടും. ഇവയുടെ സാമൂഹിക ജീവിതം വളരെ ചിട്ടയായതും ആകർഷകവുമാണ്.

ഇന്ത്യൻ സ്കിമ്മറുകൾ നിലവിൽ IUCN റെഡ് ലിസ്റ്റിൽ 'വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന വിഭാഗത്തിൽ' (Endangered) ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അനിയന്ത്രിതമായ മണൽ വാരൽ, നദികളിലെ മലിനീകരണം, അണക്കെട്ടുകൾ മൂലമുള്ള ജലപ്രവാഹത്തിലെ മാറ്റങ്ങൾ, കൂടുകൾ നശിക്കൽ എന്നിവ ഇവയുടെ എണ്ണം കുറയാൻ കാരണമാകുന്നു. ഇന്ത്യ സർക്കാർ ഇവയെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി വിവിധ പദ്ധതികൾ നടപ്പിലാക്കുന്നുണ്ട്. നദീതടങ്ങളിലെ മണൽത്തിട്ടകൾ സംരക്ഷിക്കുക എന്നതും ഇവയുടെ ഭക്ഷണം ഉറപ്പാക്കുക എന്നതുമാണ് പ്രധാന വെല്ലുവിളികൾ.

1. കീഴ്ത്താടിയെല്ല് മേൽത്താടിയെല്ലിനേക്കാൾ നീളമുള്ള ഏക പക്ഷി വർഗ്ഗമാണിത്.
2. ഇവ വെള്ളത്തിലൂടെ പറക്കുമ്പോൾ കൊക്ക് വെള്ളത്തിൽ തൊട്ടുരുമ്മി കൊണ്ടുപോകുന്നു.
3. ഇവയ്ക്ക് രാത്രിയിൽ കാഴ്ചശക്തി വളരെ കൂടുതലാണ്.
4. ചമ്പൽ നദിയിൽ ഇവയെ ധാരാളമായി കാണാൻ സാധിക്കും.
5. മത്സ്യങ്ങളെ പിടിക്കാൻ ഇവ പ്രത്യേക തരം വിദ്യകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
6. ഇവയുടെ വംശനാശം പരിസ്ഥിതിയുടെ അസന്തുലിതാവസ്ഥയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

ഇന്ത്യൻ സ്കിമ്മറുകളെ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് ചില നിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകാം. ഇവയെ കാണാൻ ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായ സ്ഥലം ചമ്പൽ നദിയാണ്. ദൂരദർശിനി (Binoculars) ഉപയോഗിക്കുന്നത് വളരെ പ്രയോജനകരമായിരിക്കും. പക്ഷികളെ ശല്യപ്പെടുത്താതെ ദൂരത്തുനിന്ന് നിരീക്ഷിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. സന്ധ്യാസമയമാണ് ഇവയെ കാണാൻ ഏറ്റവും നല്ലത്. നദീതീരങ്ങളിൽ നിശബ്ദത പാലിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കണം, കാരണം ഇവ വളരെ പെട്ടെന്ന് ഭയപ്പെടുന്ന പക്ഷികളാണ്. ഫോട്ടോഗ്രാഫർമാർക്ക് മികച്ച ദൃശ്യങ്ങൾ ലഭിക്കാൻ ചെറിയ ക്യാമറ ലെൻസുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതാണ് നല്ലത്. പക്ഷികളുടെ പ്രജനന കാലത്ത് കൂടുകൾക്ക് അടുത്തേക്ക് പോകാതിരിക്കാൻ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കുക.

ഇന്ത്യൻ സ്കിമ്മർ പ്രകൃതിയുടെ ഒരു അത്ഭുതമാണ്. നമ്മുടെ നദികളുടെ ആരോഗ്യത്തിന്റെ സൂചിക കൂടിയാണ് ഈ പക്ഷി. ഇവയുടെ സംരക്ഷണം എന്നത് വെറുമൊരു പക്ഷിയെ സംരക്ഷിക്കലല്ല, മറിച്ച് നമ്മുടെ നദീതടങ്ങളുടെയും ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെയും സംരക്ഷണം കൂടിയാണ്. വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന ഈ പക്ഷിയെ അടുത്ത തലമുറയ്ക്ക് കാണാൻ സാധിക്കണമെങ്കിൽ നമ്മൾ ഇപ്പോൾ തന്നെ ഉണർന്നു പ്രവർത്തിക്കണം. മലിനീകരണം കുറയ്ക്കാനും നദികളെ സംരക്ഷിക്കാനും നാം തയ്യാറാകണം. പക്ഷി നിരീക്ഷകർക്കും ഗവേഷകർക്കും ഒരുപോലെ അത്ഭുതമാണ് ഈ സ്കിമ്മർ പക്ഷികൾ. ഇവയെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ പഠിക്കുകയും അവയുടെ പ്രാധാന്യം ജനങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടത് ഓരോ പൗരന്റെയും ഉത്തരവാദിത്തമാണ്. വരുംകാലങ്ങളിൽ ഇവയുടെ എണ്ണം വർദ്ധിക്കുമെന്ന് നമുക്ക് പ്രത്യാശിക്കാം. നമ്മുടെ പ്രകൃതിയുടെ വൈവിധ്യത്തെ നിലനിർത്താൻ ഇത്തരം പക്ഷികൾ അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്. ഇന്ത്യൻ സ്കിമ്മറിന്റെ സംരക്ഷണം നമ്മുടെ പരിസ്ഥിതിയുടെ സംരക്ഷണമാണ്.