Argya striata
| Scientific Name | Argya striata |
|---|---|
| Status | LC कमी काळजी |
| Size | 25-25 cm (10-10 inch) |
| Colors |
Brown
Grey
|
| Type | Perching Birds |
| assamese: | সাতà¦à¦¨à§€ |
|---|---|
| bengali: | সাতà¦à¦¾à¦‡ ছাতারে |
| gujarati: | વન લલેડૠ|
| hindi: | गयंगा, पेंगिया मैना |
| malayalam: | കരിയിലകàµà´•à´¿à´³à´¿ |
| marathi: | रानà¤à¤¾à¤ˆ, जंगलà¤à¤¾à¤ˆ, जंगली सातबहिणी, केकाटà¥à¤¯à¤¾ |
| oriya: | ସାତà¬à¬¾àŸà¬¾ |
| punjabi: | ਸੇਰੜà©à¨¹à©€ |
| sanskrit: | अरणà¥à¤¯ हहोलिका |
| tamil: | காடà¯à®Ÿà¯à®šà¯ சிலமà¯à®ªà®©à¯ |
सातभाई (Jungle Babbler) हा भारतीय उपखंडात आढळणारा एक अतिशय सामाजिक आणि गोंगाट करणारा पक्षी आहे. हा पक्षी नेहमी ६ ते १० च्या गटात आढळत असल्याने उत्तर भारतात याला 'सेव्हन सिस्टर्स' (Seven Sisters) आणि बंगालमध्ये 'सात भाई' असे म्हटले जाते. महाराष्ट्रातही हा पक्षी सर्वत्र परिचयाचा आहे.
सातभाई पक्ष्याचा आकार साधारण २५ सेमी असतो. त्यांचा रंग प्रामुख्याने तपकिरी-राखाडी असतो आणि त्यांची चोच वैशिष्ट्यपूर्ण पिवळ्या रंगाची असते. महाराष्ट्रात आढळणाऱ्या या पक्ष्यांच्या प्रजातीची (T. s. somervillei) शेपटी तांबूस रंगाची असते. यांचे पंख आखूड आणि गोलाकार असतात, ज्यामुळे त्यांचे उडणे थोडे कमकुवत वाटते.
हे पक्षी प्रामुख्याने पानझडी जंगले, शेतीची क्षेत्रे आणि शहरांमधील मोठ्या बागांमध्ये राहणे पसंत करतात. हे पक्षी स्थलांतर करत नाहीत आणि एकाच विशिष्ट परिसरात आपले वास्तव्य टिकवून ठेवतात.
सातभाई हे सर्वभक्षी पक्षी आहेत. त्यांच्या आहारामध्ये खालील गोष्टींचा समावेश होतो:
सातभाईंचा विणीचा हंगाम वर्षभर सुरू असतो, मात्र उत्तर भारतात मार्च ते एप्रिल आणि जुलै ते सप्टेंबर दरम्यान तो शिखरावर असतो. ते झाडांच्या दाट पालापाचोळ्यात वाटीसारखे घरटे बांधतात. मादी एका वेळी ३ ते ४ गडद हिरवट-निळ्या रंगाची अंडी घालते. विशेष म्हणजे, पिलांना भरवण्यासाठी कुटुंबातील इतर सदस्य (Helpers) देखील मदत करतात.
हे अत्यंत सामाजिक पक्षी असून ते नेहमी गोंगाट करतात. त्यांच्या गटात सतत चिवचिवाट, कचाकचा आवाज आणि शिट्ट्या ऐकू येतात. जमिनीवर अन्न शोधत असताना, गटातील एक पक्षी उंच ठिकाणी बसून पहारेकऱ्याचे (Sentinel) काम करतो. जर एखादा शत्रू किंवा साप दिसला, तर सर्व पक्षी एकत्र येऊन आरडाओरडा करून त्याला पळवून लावतात.
सातभाई पक्ष्यांची संख्या पुरेशी असल्याने आययूसीएन (IUCN) लाल सूचीनुसार त्यांना 'कमी चिंताजनक' (Least Concern) या श्रेणीत ठेवण्यात आले आहे.
थोडक्यात सांगायचे तर, सातभाई हा आपल्या परिसरातील एक अत्यंत महत्त्वाचा आणि मनोरंजक पक्षी आहे. त्यांची सामाजिक एकता आणि एकमेकांना मदत करण्याची वृत्ती मानवासाठी देखील प्रेरणादायी ठरू शकते. निसर्ग साखळीत कीटकांवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी या पक्ष्यांची भूमिका मोलाची आहे.
Official Distribution Data provided by BirdLife International and Handbook of the Birds of the World (2025)
The assamese name for Jungle Babbler is সাতà¦à¦¨à§€.
The bengali name for Jungle Babbler is সাতà¦à¦¾à¦‡ ছাতারে.
The gujarati name for Jungle Babbler is વન લલેડà«.
The hindi name for Jungle Babbler is गयंगा, पेंगिया मैना.
The malayalam name for Jungle Babbler is കരിയിലകàµà´•à´¿à´³à´¿.
The marathi name for Jungle Babbler is रानà¤à¤¾à¤ˆ, जंगलà¤à¤¾à¤ˆ, जंगली सातबहिणी, केकाटà¥à¤¯à¤¾.
The oriya name for Jungle Babbler is ସାତà¬à¬¾àŸà¬¾.
The punjabi name for Jungle Babbler is ਸੇਰੜà©à¨¹à©€.
The sanskrit name for Jungle Babbler is अरणà¥à¤¯ हहोलिका.
The tamil name for Jungle Babbler is காடà¯à®Ÿà¯à®šà¯ சிலமà¯à®ªà®©à¯.
