Kentish Plover

केंटिश प्लोव्हर (Charadrius alexandrinus) हा एक लहान आकाराचा आणि अतिशय चपळ वॅडर (Wader) जातीचा पक्षी आहे. हा पक्षी प्रामुख्याने समुद्रकिनारे आणि पाणथळ जागेजवळ आढळतो. आपल्या चपळ हालचालींमुळे हा पक्षी पक्षी निरीक्षकांचे नेहमीच आकर्षण राहिला आहे.

केंटिश प्लोव्हरची शारीरिक वैशिष्ट्ये खालीलप्रमाणे आहेत:

• आकार: या पक्ष्याची लांबी साधारणपणे १५ ते १७ सेंटीमीटर असते.
• रंग: याचा मुख्य रंग फिकट तपकिरी (Brown) असून पोटाचा आणि गळ्याचा भाग पांढऱ्या (White) रंगाचा असतो.
• वैशिष्ट्य: याचे पाय राखाडी रंगाचे असतात आणि डोळ्यांच्या बाजूला गडद रंगाचे ठिपके किंवा पट्टे असतात.

हे पक्षी प्रामुख्याने वालुकामय समुद्रकिनारे, खाड्या, मीठ तयार करण्याची आगर (Salt pans) आणि दलदलीच्या भागात राहणे पसंत करतात. ते सहसा उघड्या आणि सपाट जमिनीवर आढळतात.

केंटिश प्लोव्हरचा आहार प्रामुख्याने लहान कीटक, खेकडे, छोटे गोगलगायी आणि वाळूमध्ये आढळणारे सूक्ष्म जीव यांवर अवलंबून असतो. ते जमिनीवर वेगाने धावून आपले भक्ष्य टिपतात.

प्रजननाच्या काळात हे पक्षी वाळूच्या जमिनीवर खड्डा करून घरटे बनवतात. मादी सहसा ३ अंडी घालते, जी वाळूच्या रंगाशी मिळतीजुळती असतात, ज्यामुळे ती भक्षकांपासून सुरक्षित राहतात.

केंटिश प्लोव्हर अत्यंत सावध पक्षी आहेत. ते जमिनीवरून वेगाने धावतात आणि थोड्या अंतरावर थांबून पुन्हा धावतात. धोक्याची सूचना मिळताच ते लगेच उड्डाण करतात.

जागतिक स्तरावर केंटिश प्लोव्हरची संख्या स्थिर असली तरी, अधिवास नष्ट होण्यामुळे त्यांच्या काही स्थानिक प्रजातींवर धोका निर्माण झाला आहे. त्यांना 'लीस्ट कन्सन' (Least Concern) श्रेणीत ठेवण्यात आले आहे.

1. या पक्ष्यांची अंडी वाळूच्या रंगाची असल्याने ती ओळखणे खूप कठीण असते.
2. केंटिश प्लोव्हर स्थलांतरित पक्षी असून ते लांब पल्ल्याचा प्रवास करतात.
3. हे पक्षी थव्याने राहण्यापेक्षा जोडीने किंवा एकट्याने राहणे जास्त पसंत करतात.

पक्षी निरीक्षकांनी समुद्रकिनाऱ्यावर जाताना दुर्बिणीचा (Binoculars) वापर करावा. त्यांना लांबूनच निरीक्षण करा जेणेकरून त्यांच्या नैसर्गिक हालचालीत अडथळा येणार नाही. सकाळी किंवा संध्याकाळी त्यांच्या निरीक्षणाची उत्तम वेळ असते.

केंटिश प्लोव्हर हा निसर्गाचा एक सुंदर आणि चपळ घटक आहे. आपल्या समुद्रकिनाऱ्यांच्या परिसंस्थेत या पक्ष्याचे स्थान महत्त्वाचे आहे. पक्षी प्रेमींनी त्यांच्या अधिवासाचे जतन करणे गरजेचे आहे.