Green Peafowl

Pavo muticus

Last update: 01 Aug 2026

Read in: English Español Português हिन्दी বাংলা தமிழ் മലയാളം मराठी ગુજરાતી తెలుగు French Deutsch Русский 日本語简体中文 Italiano Tiếng Việt العربية ಕನ್ನಡ ਪੰਜਾਬੀ

Green Peafowl ની પાયાની માહિતી

Scientific Name	Pavo muticus
Status	EN જોખમમાં
Size	180-300 cm (71-118 inch)
Colors	Green Gold
Type	Upland Ground Birds
Family	Pheasants, Partridges, Turkeys, Grouse

અન્ય ભાષાઓમાં Green Peafowl ના નામ

assamese	পানী মৰা, বন মৰা
bengali	জাভা ময়ূর, সবুজ ময়ূর
bhojpuri	हरियर मोर
french	Paon spicifère, Paon mutique
gujarati	લીલો મોર
hindi	हरियल मोर, जंगली मोर
kannada	ಹಸಿರು ನವಿಲು
malayalam	പച്ച മയിൽ
marathi	हरित मोर
nepali	हरियो मयूर
oriya	ସବୁଜ ମୟୂର
portuguese	Pavão-verde, Pavão-de-java
punjabi	ਹਰਾ ਮੋਰ
sanskrit	बर्हिन्, मयूरः, शिखावलः, शिखी, केकी
spanish	Pavo real verde, pavo muticus
tamil	பச்சை மயில், காட்டு மயில்
telugu	అడవి నెమలి, గ్రీన్ పీఫౌల్

પરિચય

લીલો મોર (Green Peafowl), જેનું વૈજ્ઞાનિક નામ Pavo muticus છે, તે દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયાના જંગલોમાં જોવા મળતું એક અત્યંત સુંદર અને પ્રભાવશાળી પક્ષી છે. તે તેની લાંબી પૂંછડી અને ચમકદાર રંગો માટે પ્રખ્યાત છે.

શારીરિક દેખાવ

લીલો મોર એક વિશાળ પક્ષી છે, જેનું કદ આશરે 180 થી 300 સે.મી. જેટલું હોય છે. તેનો મુખ્ય રંગ લીલો છે, જે ધાતુ જેવી ચમક ધરાવે છે. તેના શરીર પર સોનેરી રંગના ભીંગડા જેવી ભાત જોવા મળે છે, જે તેને ભારતીય મોર કરતા અલગ અને વિશિષ્ટ દેખાવ આપે છે.

રહેઠાણ

આ પક્ષીઓ મુખ્યત્વે ઉષ્ણકટિબંધીય અને સબટ્રોપિકલ જંગલો, વાંસના વનો અને નદી કિનારાના વિસ્તારોમાં રહેવાનું પસંદ કરે છે. તેઓ Upland Ground Birds હોવાને કારણે પહાડી અને મેદાની વિસ્તારોમાં જમીન પર વધુ જોવા મળે છે.

આહાર

લીલો મોર સર્વભક્ષી આહાર લે છે. તેના ખોરાકમાં નીચેની બાબતોનો સમાવેશ થાય છે:

અનાજ અને બીજ
વિવિધ પ્રકારના ફળો અને બેરી
જીવજંતુઓ અને ઈયળો
નાના સરિસૃપ જેમ કે ગરોળી અને નાના સાપ

પ્રજનન અને માળો

સંવર્ધન કાળ દરમિયાન, નર મોર તેની ભવ્ય પૂંછડી ફેલાવીને માદાને આકર્ષવા માટે નૃત્ય કરે છે. માદા મોર જમીન પર સુરક્ષિત અને છુપાયેલી જગ્યાએ માળો બનાવે છે, જ્યાં તે સામાન્ય રીતે 3 થી 6 ઈંડા મૂકે છે.

વર્તન

લીલા મોર સ્વભાવે ખૂબ જ સાવધ અને શરમાળ હોય છે. તેઓ માનવ વસ્તીથી દૂર રહેવાનું પસંદ કરે છે. રાત્રિના સમયે શિકારીઓથી બચવા માટે તેઓ ઊંચા ઝાડની ડાળીઓ પર આશ્રય લે છે. તેમનો અવાજ ખૂબ જ મોટો અને તીક્ષ્ણ હોય છે.

સંરક્ષણ સ્થિતિ - EN જોખમમાં

આવાસનો વિનાશ અને શિકારને કારણે લીલા મોરની સંખ્યામાં સતત ઘટાડો થઈ રહ્યો છે. હાલમાં તેને IUCN દ્વારા ભયગ્રસ્ત (Endangered) શ્રેણીમાં મૂકવામાં આવ્યું છે.

રસપ્રદ તથ્યો

લીલો મોર ભારતીય મોર કરતા કદમાં લાંબો અને પાતળો હોય છે.
તેની કલગી (Crest) સીધી અને ટટ્ટાર હોય છે, જે પંખા આકારની હોતી નથી.
નર લીલા મોરની પૂંછડી (Train) પ્રજનન ઋતુ પછી ખરી જાય છે અને ફરીથી ઉગે છે.
તેઓ ખૂબ જ સારા ઉડાન ભરી શકે છે, જોકે તેઓ મોટે ભાગે જમીન પર ચાલવાનું પસંદ કરે છે.

પક્ષી નિરીક્ષકો માટે ટીપ્સ

લીલા મોરને જોવા માટે વહેલી સવાર અથવા સાંજનો સમય સૌથી ઉત્તમ છે.
તેમના આવાસમાં શાંતિ જાળવવી ખૂબ જરૂરી છે કારણ કે તેઓ જલ્દી ગભરાઈ જાય છે.
દૂરબીન (Binoculars) નો ઉપયોગ કરો જેથી તેમને ખલેલ પહોંચાડ્યા વિના નિહાળી શકાય.

ખાસ સલાહ: આ પક્ષીને તેના કુદરતી રહેઠાણમાં નજીકથી અને સ્પષ્ટ રીતે જોવા માટે, 8x42 ક્ષમતાવાળા બાયનોક્યુલર (દૂરબીન) અથવા ટેલિસ્કોપનો ઉપયોગ કરવાની ખાસ સલાહ આપવામાં આવે છે.

- [અહીં અમારા દ્વારા સૂચવવામાં આવેલા શ્રેષ્ઠ સાધનો જુઓ]

નિષ્કર્ષ

લીલો મોર એ કુદરતનું એક અણમોલ રત્ન છે. તેની સુંદરતા અને પરિસ્થિતિકીય મહત્વને ધ્યાનમાં રાખીને, તેનું સંરક્ષણ કરવું એ આપણા સૌની ફરજ છે. આ ભવ્ય પક્ષી વિશેની જાગૃતિ ફેલાવવી એ તેને લુપ્ત થતું બચાવવાનું પ્રથમ પગલું છે.