લેસર ફ્લેમિંગો (Phoeniconaias minor) એ વિશ્વના સૌથી સુંદર અને આકર્ષક જળચર પક્ષીઓમાંનું એક છે. તે ફ્લેમિંગો પરિવારનું સૌથી નાનું કદ ધરાવતું પક્ષી છે, જે તેના તેજસ્વી ગુલાબી રંગ અને ટોળામાં રહેવાની આદત માટે જાણીતું છે.
Phoeniconaias minor
| Scientific Name | Phoeniconaias minor |
|---|---|
| Status | NT જોખમની નજીક |
| Size | 80-105 cm (31-41 inch) |
| Colors |
Pink
Black
|
| Type | Waders |
| assamese: | সৰৠৰাজহাà¦à¦¹ |
|---|---|
| bengali: | ছোট ফà§à¦²à§‡à¦®à¦¿à¦™à§à¦—à§‹, ছোট রাজহাà¦à¦¸ |
| french: | Flamant nain |
| gujarati: | નાનો સà«àª°àª–ાબ, નાનો ફà«àª²à«‡àª®àª¿àª‚ગો |
| hindi: | छोटा राजहंस, अंगराग |
| kannada: | ಸಣà³à²£ ರಾಜಹಂಸ |
| malayalam: | ചെറിയ തീകàµà´•ാകàµà´•, ചെറിയ à´«àµà´²à´®à´¿à´‚ഗോ |
| marathi: | लहान रोहित, लहान फà¥à¤²à¥‡à¤®à¤¿à¤‚गो |
| nepali: | सानो राजहंस |
| oriya: | ସାନ ରାଜହଂସ |
| portuguese: | Flamingo-pequeno |
| punjabi: | ਛੋਟਾ ਫਲੇਮਿੰਗੋ |
| spanish: | Flamenco enano, flamenco menor |
| tamil: | சிறிய பூநாரை, பூநாரை |
| telugu: | à°šà°¿à°¨à±à°¨ రాజహంస, à°…à°²à±à°ª రాజహంస |
લેસર ફ્લેમિંગો (Phoeniconaias minor) એ વિશ્વના સૌથી સુંદર અને આકર્ષક જળચર પક્ષીઓમાંનું એક છે. તે ફ્લેમિંગો પરિવારનું સૌથી નાનું કદ ધરાવતું પક્ષી છે, જે તેના તેજસ્વી ગુલાબી રંગ અને ટોળામાં રહેવાની આદત માટે જાણીતું છે.
લેસર ફ્લેમિંગોનું કદ આશરે 80 થી 105 સેમી હોય છે. તેમનો મુખ્ય રંગ ગુલાબી હોય છે, જે તેમના ખોરાકમાં રહેલા કેરોટીનોઇડ્સને કારણે આવે છે. તેમની પાંખોની કિનારીઓ અને ચાંચનો ભાગ કાળા રંગનો હોય છે, જે તેમને અન્ય પક્ષીઓથી અલગ પાડે છે.
આ પક્ષીઓ મુખ્યત્વે છીછરા તળાવો, ખારા પાણીના સરોવરો (Saline lakes) અને કાદવવાળા વિસ્તારોમાં રહેવાનું પસંદ કરે છે. ભારતમાં કચ્છનું રણ તેમના પ્રજનન અને વસવાટ માટે ખૂબ જ મહત્વનું સ્થળ છે.
લેસર ફ્લેમિંગો મુખ્યત્વે 'ફિલ્ટર ફીડર' છે. તેઓ તેમની વિશિષ્ટ ચાંચ વડે પાણીમાંથી સૂક્ષ્મ શેવાળ (Blue-green algae) અને ડાયટોમ્સ ગાળીને ખાય છે, જે તેમના શરીરને ગુલાબી રંગ આપે છે.
તેઓ હજારોની સંખ્યામાં સમૂહમાં માળા બનાવે છે. માટીના ઢગલા કરીને શંકુ આકારના માળા બનાવવામાં આવે છે, જેમાં માદા સામાન્ય રીતે એક જ ઈંડું મૂકે છે.
લેસર ફ્લેમિંગો ખૂબ જ સામાજિક પક્ષી છે. તેઓ મોટા ટોળામાં રહે છે અને એકબીજા સાથે સંપર્ક કરવા માટે વિવિધ અવાજોનો ઉપયોગ કરે છે. તેઓ પાણીમાં ચાલતા અને ઉડતા ખૂબ જ આકર્ષક લાગે છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રકૃતિ સંરક્ષણ સંઘ (IUCN) દ્વારા લેસર ફ્લેમિંગોને 'નજીકથી ભયગ્રસ્ત' (Near Threatened) શ્રેણીમાં મૂકવામાં આવ્યા છે. તેમના રહેઠાણનો નાશ અને પ્રદૂષણ તેમના અસ્તિત્વ માટે ખતરો છે.
લેસર ફ્લેમિંગોને જોવા માટે હંમેશા દૂરબીન (Binoculars) સાથે રાખો. તેમના ટોળાને ખલેલ ન પહોંચાડો અને શાંતિથી અવલોકન કરો. વહેલી સવારનો સમય તેમને જોવો માટે શ્રેષ્ઠ છે.
લેસર ફ્લેમિંગો પ્રકૃતિનું એક અદભૂત નજરાણું છે. આપણા પર્યાવરણમાં તેમનું સ્થાન ખૂબ જ મહત્વનું છે, તેથી તેમના કુદરતી રહેઠાણોનું રક્ષણ કરવું આપણી સૌની જવાબદારી છે.
Official Distribution Data provided by BirdLife International and Handbook of the Birds of the World (2025)
The bengali name for Lesser Flamingo is ছোট ফà§à¦²à§‡à¦®à¦¿à¦™à§à¦—à§‹, ছোট রাজহাà¦à¦¸.
The gujarati name for Lesser Flamingo is નાનો સà«àª°àª–ાબ, નાનો ફà«àª²à«‡àª®àª¿àª‚ગો.
The hindi name for Lesser Flamingo is छोटा राजहंस, अंगराग.
The malayalam name for Lesser Flamingo is ചെറിയ തീകàµà´•ാകàµà´•, ചെറിയ à´«àµà´²à´®à´¿à´‚ഗോ.
The marathi name for Lesser Flamingo is लहान रोहित, लहान फà¥à¤²à¥‡à¤®à¤¿à¤‚गो.
The nepali name for Lesser Flamingo is सानो राजहंस.
The tamil name for Lesser Flamingo is சிறிய பூநாரை, பூநாரை.
The assamese name for Lesser Flamingo is সৰৠৰাজহাà¦à¦¹.
The kannada name for Lesser Flamingo is ಸಣà³à²£ ರಾಜಹಂಸ.
The punjabi name for Lesser Flamingo is ਛੋਟਾ ਫਲੇਮਿੰਗੋ.
The oriya name for Lesser Flamingo is ସାନ ରାଜହଂସ.
The telugu name for Lesser Flamingo is à°šà°¿à°¨à±à°¨ రాజహంస, à°…à°²à±à°ª రాజహంస.
The french name for Lesser Flamingo is Flamant nain.
The spanish name for Lesser Flamingo is Flamenco enano, flamenco menor.
The portuguese name for Lesser Flamingo is Flamingo-pequeno.