jacobin cuckoo

ചാതകപ്പക്ഷി (Jacobin Cuckoo) അഥവാ കൊമ്പൻ കുയിൽ ഏഷ്യയിലും ആഫ്രിക്കയിലും കാണപ്പെടുന്ന ഒരു കുയിൽ വർഗ്ഗമാണ്. ഇന്ത്യയിൽ കാലവർഷത്തിന്റെ വരവ് അറിയിക്കുന്ന പക്ഷിയായാണ് ഇതിനെ കണക്കാക്കുന്നത്. ഇന്ത്യൻ പുരാണങ്ങളിലും കവിതകളിലും 'ചാതകം' എന്ന പേരിൽ ഈ പക്ഷി അറിയപ്പെടുന്നു. മഴത്തുള്ളികൾ കുടിച്ച് ദാഹം തീർക്കുന്ന പക്ഷിയായാണ് പുരാണങ്ങളിൽ ഇതിനെ വർണ്ണിച്ചിരിക്കുന്നത്.

ഏകദേശം 33 സെന്റിമീറ്റർ നീളമുള്ള ഇടത്തരം വലിപ്പമുള്ള പക്ഷിയാണ് ചാതകപ്പക്ഷി. കറുപ്പും വെളുപ്പും കലർന്ന നിറവും തലയിലുള്ള സവിശേഷമായ കൊമ്പും (crest) ഇവയെ തിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കുന്നു. കറുത്ത ചിറകുകളിൽ കാണപ്പെടുന്ന വെളുത്ത പാടുകൾ ഇവ പറക്കുമ്പോൾ വ്യക്തമായി കാണാം. നീളമുള്ള വാലും മെലിഞ്ഞ ശരീരപ്രകൃതിയുമാണ് ഇവയ്ക്കുള്ളത്.

ഇവ പ്രധാനമായും വരണ്ട ഇലപൊഴിയും വനങ്ങളിലും, മുൾക്കാടുകളിലും, തുറസ്സായ വനപ്രദേശങ്ങളിലും ആവാസവ്യവസ്ഥ കണ്ടെത്തുന്നു. ഇടതൂർന്ന വനങ്ങളും കടുത്ത മരുഭൂമികളും ഇവ ഒഴിവാക്കുന്നു. ഇന്ത്യയിൽ സമതലങ്ങളിലും കുന്നുകളിലും 2000 മീറ്റർ ഉയരം വരെ ഇവയെ കാണാം. ദേശാടന വേളയിൽ ഹിമാലയത്തിൽ 4200 മീറ്റർ ഉയരത്തിൽ വരെ ഇവയെ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.

ചാതകപ്പക്ഷിയുടെ പ്രധാന ഭക്ഷണം പ്രാണികളാണ്. വെട്ടുക്കിളികൾ, രോമമുള്ള കമ്പിളിപ്പുഴുക്കൾ, ചിതലുകൾ, ഒച്ചുകൾ എന്നിവയ്ക്ക് പുറമെ പഴങ്ങളും കാട്ടുപഴങ്ങളും ഇവ ആഹാരമാക്കാറുണ്ട്.

മറ്റു കുയിൽ വർഗ്ഗങ്ങളെപ്പോലെ തന്നെ ഇവയും സ്വന്തമായി കൂട് നിർമ്മിക്കാത്ത 'ബ്രൂഡ് പാരസൈറ്റുകൾ' (Brood parasites) ആണ്. മറ്റു പക്ഷികളുടെ കൂടുകളിലാണ് ഇവ മുട്ടയിടുന്നത്. പ്രജനന കാലത്ത് ഇവ വളരെ ശബ്ദമുണ്ടാക്കാറുണ്ട്. 'പിയു-പിയു' എന്ന് ആവർത്തിച്ചുള്ള ഇവയുടെ ശബ്ദം വളരെ ദൂരത്തുനിന്ന് പോലും കേൾക്കാം.

ഇവ ഭാഗികമായി ദേശാടന സ്വഭാവമുള്ള പക്ഷികളാണ്. ആഫ്രിക്കയിൽ നിന്നും ഇന്ത്യയിലേക്ക് ഇവ ദേശാടനം നടത്തുന്നു എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. മഴക്കാലത്തിന് തൊട്ടുമുമ്പ് ഇവ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത് കൊണ്ട് കർഷകർക്കും പക്ഷിക്കാല നിരീക്ഷകർക്കും ഇവ പ്രിയപ്പെട്ടവരാണ്.

നിലവിൽ ചാതകപ്പക്ഷികൾ വംശനാശ ഭീഷണി നേരിടുന്നില്ല. എങ്കിലും പ്രകൃതിയിലുണ്ടാകുന്ന മാറ്റങ്ങളും ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ നാശവും ഇവയുടെ നിലനിൽപ്പിനെ ബാധിച്ചേക്കാം.

1. ഇന്ത്യൻ പുരാണങ്ങളിൽ മഴ കാത്തിരിക്കുന്ന പക്ഷിയായാണ് ചാതകത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.
2. മഴയുടെ വരവ് പ്രവചിക്കുന്ന പക്ഷിയായി ഇവയെ ഇന്ത്യയിലുടനീളം കണക്കാക്കുന്നു.
3. ആഫ്രിക്കയിൽ ഇവയ്ക്ക് കറുത്ത നിറത്തിലുള്ള മറ്റൊരു വകഭേദം കൂടി കാണപ്പെടുന്നുണ്ട്.
4. ഇവയുടെ സവിശേഷമായ തലയിലെ കൊമ്പ് ഇവയെ മറ്റ് കുയിലുകളിൽ നിന്ന് വേറിട്ടു നിർത്തുന്നു.

• മഴക്കാലത്തിന് തൊട്ടുമുമ്പുള്ള മാസങ്ങളിൽ (മെയ്-ജൂൺ) ഇവയെ നിരീക്ഷിക്കാൻ ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായ സമയമാണ്.
• തുറസ്സായ വനപ്രദേശങ്ങളിലും മുൾക്കാടുകളിലും ഇവയ്ക്കായി തിരയാവുന്നതാണ്.
• ഇവയുടെ സവിശേഷമായ 'പിയു-പിയു' ശബ്ദം ശ്രദ്ധിക്കുന്നത് പക്ഷിയെ കണ്ടെത്താൻ സഹായിക്കും.

പ്രകൃതിയുടെയും കാലാവസ്ഥയുടെയും മാറ്റങ്ങൾ കൃത്യമായി അറിയിക്കുന്ന ചാതകപ്പക്ഷികൾ നമ്മുടെ പരിസ്ഥിതിയുടെ അവിഭാജ്യ ഘടകമാണ്. പുരാണങ്ങളിലും സാഹിത്യത്തിലും ഇത്രയേറെ ഇടംപിടിച്ച മറ്റൊരു പക്ഷി കുയിൽ വർഗ്ഗത്തിൽ ഉണ്ടാകില്ല. ഇത്തരം പക്ഷികളെയും അവയുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥയെയും സംരക്ഷിക്കേണ്ടത് നമ്മുടെ കടമയാണ്.