lesser adjutant

ചെറിയ വയലപ്പിന്നൻ (Lesser Adjutant) കൊക്കുകളുടെ കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ട (Ciconiidae) വലിയൊരു പക്ഷിയാണ്. ഇന്ത്യ മുതൽ തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യ വരെ ഇവയെ കണ്ടുവരുന്നു. തണ്ണീർത്തടങ്ങളുമായി ഏറെ ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്ന ഈ പക്ഷികൾ സാധാരണയായി ഒറ്റയ്ക്കാണ് കാണപ്പെടാറുള്ളത്.

ഈ പക്ഷിക്ക് ഏകദേശം 110 മുതൽ 120 സെന്റീമീറ്റർ വരെ ഉയരമുണ്ട്. തൂവലുകളില്ലാത്ത തലയും കഴുത്തുമാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന പ്രത്യേകത. പുറംഭാഗം കറുത്ത നിറത്തിലും വയർ ഭാഗം വെളുത്ത നിറത്തിലുമാണ്. പ്രജനന കാലത്ത് ഇവയുടെ മുഖം ചുവന്ന നിറത്തിലും കഴുത്ത് ഓറഞ്ച് നിറത്തിലും മാറുന്നു. ഇവയുടെ നീളമുള്ള ചുണ്ടുകൾ ഇര പിടിക്കാൻ ഏറെ അനുയോജ്യമാണ്.

ചെറിയ വയലപ്പിന്നനെ സാധാരണയായി നദികൾ, തടാകങ്ങൾ, ചതുപ്പുനിലങ്ങൾ, നെൽവയലുകൾ, വനങ്ങളിലെ കുളങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് കാണുന്നത്. ഇവ വളരെ നാണംകുണുങ്ങികളായ പക്ഷികളാണ്, അതിനാൽ മനുഷ്യരിൽ നിന്ന് അകന്നു നിൽക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു. കാർഷിക മേഖലകളിലെ ശുദ്ധജല തണ്ണീർത്തടങ്ങളിലും ഇവയെ കാണാറുണ്ട്.

ഇവ പ്രധാനമായും ചെളിയിൽ കാണപ്പെടുന്ന മീനുകളെയും (Mudskippers) തവളകളെയും ഇഴജന്തുക്കളെയും ഭക്ഷണമാക്കുന്നു. നീളമുള്ള ചുണ്ടുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ചെളിയിൽ തപ്പി നോക്കിയാണ് ഇവ ഇര പിടിക്കുന്നത്. കൂടാതെ വെട്ടുക്കിളികൾ, ചെറിയ എലികൾ, ശവം എന്നിവയും ഇവ ആഹാരമാക്കാറുണ്ട്.

പ്രജനന കാലത്ത് ഇവ മരങ്ങൾക്ക് മുകളിൽ വലിയ കൂടുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നു. മറ്റ് കൊക്കുകളെപ്പോലെ വലിയ കൂട്ടമായിട്ടല്ല, മിക്കപ്പോഴും ഒറ്റപ്പെട്ട സ്ഥലങ്ങളിലാണ് ഇവ കൂട് കൂട്ടുന്നത്. പ്രജനന കാലത്ത് ഇവയുടെ മുഖത്തെയും കഴുത്തിലെയും നിറം കൂടുതൽ തിളക്കമുള്ളതാകുന്നു.

ഇവ സാധാരണയായി തനിച്ച് നടന്ന് ഇര തേടുന്ന സ്വഭാവക്കാരാണ്. വളരെ പതുക്കെ നടന്ന് ഇരയെ നിരീക്ഷിക്കുകയും പെട്ടെന്ന് ചുണ്ട് ഉപയോഗിച്ച് പിടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പറക്കുമ്പോൾ ഇവ മറ്റ് കൊക്കുകളെപ്പോലെ കഴുത്ത് ഉള്ളിലേക്ക് വലിച്ചുപിടിക്കാറുണ്ട്.

ചെറിയ വയലപ്പിന്നൻ ആഗോളതലത്തിൽ വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന (Globally Threatened) ഒരു പക്ഷിയാണ്. ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ നാശവും വേട്ടയാടലുമാണ് ഇവ നേരിടുന്ന പ്രധാന വെല്ലുവിളികൾ.

1. ഇവയ്ക്ക് മറ്റ് കൊക്കുകളെപ്പോലെ കഴുത്തിൽ തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്ന സഞ്ചി (pouch) ഇല്ല.
2. പറക്കുമ്പോൾ ഇവ കഴുത്ത് മടക്കി വയ്ക്കുന്നു, ഇത് ഇവയെ തിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കുന്നു.
3. ഇന്ത്യയിൽ പ്രധാനമായും അസം, പശ്ചിമ ബംഗാൾ, ബീഹാർ എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് ഇവയെ കൂടുതലായി കാണുന്നത്.
4. ഇവ ശവം തീനികളേക്കാൾ കൂടുതൽ വേട്ടയാടി ഇര പിടിക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു.

• ഇവ വളരെ നാണംകുണുങ്ങികളായതിനാൽ ദൂരദർശിനി (Binoculars) ഉപയോഗിച്ച് നിരീക്ഷിക്കുന്നതാണ് ഉചിതം.
• ചതുപ്പുനിലങ്ങളിലും വനപ്രദേശങ്ങളിലെ കുളങ്ങൾക്കരികിലും നിശബ്ദമായി കാത്തിരുന്നാൽ ഇവയെ കാണാൻ സാധിക്കും.
• ഫോട്ടോഗ്രഫിക്ക് തയ്യാറെടുക്കുമ്പോൾ ഇവയെ ഭയപ്പെടുത്താതിരിക്കാൻ ദൂരത്തുനിന്ന് ചിത്രങ്ങൾ എടുക്കുക.

പ്രകൃതിയുടെ സന്തുലിതാവസ്ഥ നിലനിർത്തുന്നതിൽ ചെറിയ വയലപ്പിന്നൻ വലിയ പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന ഈ പക്ഷി വർഗ്ഗത്തെ സംരക്ഷിക്കേണ്ടത് നമ്മുടെ കടമയാണ്. ഇവയുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥയായ തണ്ണീർത്തടങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നത് വഴി ഈ പക്ഷികളെ നമുക്ക് നിലനിർത്താം.