Great Eared-nightjar बद्दल मूलभूत माहिती

ग्रेट इअर्ड-नाईटजार (Great Eared-nightjar) हा एक रहस्यमय आणि दुर्मिळ निशाचर पक्षी आहे. याचे शास्त्रीय नाव Lyncornis macrotis असे आहे. हा पक्षी आपल्या विशिष्ट कानसदृश पिसांमुळे आणि रात्रीच्या वेळी दिसणाऱ्या हालचालींमुळे पक्षी निरीक्षकांमध्ये विशेष आकर्षणाचा केंद्रबिंदू ठरला आहे.

हा पक्षी आकाराने मध्यम असून त्याची लांबी ३१ ते ४१ सेमी दरम्यान असते. त्याच्या शरीराचा मुख्य रंग तपकिरी (Brown) आहे, तर अंगावर बफ (Buff) रंगाचे पट्टे आणि ठिपके असतात. त्याच्या डोक्यावर कानासारखे दिसणारे लांब पिसांचे तुरे असतात, ज्यामुळे तो सहज ओळखला जातो.

हा पक्षी प्रामुख्याने घनदाट जंगले, झुडपी वने आणि डोंगराळ प्रदेशातील खुल्या भागात राहणे पसंत करतो. दक्षिण आणि आग्नेय आशियातील उष्णकटिबंधीय जंगले हे त्यांचे मुख्य अधिवास आहेत.

ग्रेट इअर्ड-नाईटजार हा एक कीटकभक्षी पक्षी आहे. तो रात्रीच्या वेळी उडणाऱ्या पतंग, भुंगे आणि इतर लहान कीटकांची शिकार करतो. उडता-उडता कीटक पकडण्यात हा पक्षी अत्यंत निष्णात असतो.

हे पक्षी जमिनीवरच आपले घरटे बनवतात. ते सहसा झाडांच्या सावलीत किंवा पानांच्या ढिगाऱ्यावर अंडी घालतात. त्यांचे नैसर्गिक छद्मवेष (Camouflage) अंडी आणि पिल्लांना भक्षकांपासून वाचवण्यास मदत करते.

हा पक्षी पूर्णपणे निशाचर आहे. दिवसा तो जमिनीवर किंवा झाडाच्या फांदीवर पूर्णपणे स्थिर बसून राहतो, ज्यामुळे तो एखाद्या लाकडाच्या तुकड्यासारखा वाटतो. रात्रीच्या वेळी तो सक्रिय होतो आणि आपली शिकार शोधतो.

IUCN च्या वर्गीकरणानुसार, या पक्ष्याची संख्या स्थिर मानली जाते. मात्र, जंगलतोडीमुळे त्यांच्या नैसर्गिक अधिवासाला धोका निर्माण होत आहे.

1. यांच्या डोक्यावरील कानासारखे दिसणारे तुरे प्रत्यक्षात कान नसून केवळ पिसे आहेत.
2. यांचा आवाज रात्रीच्या वेळी खूप लांबून ऐकू येतो.
3. दिवसा हे पक्षी जमिनीवर इतके स्थिर बसतात की त्यांना शोधणे जवळजवळ अशक्य असते.
4. त्यांचे डोळे रात्रीच्या प्रकाशात चमकतात, ज्यामुळे अंधारातही त्यांना ओळखता येते.

या पक्ष्याला पाहण्यासाठी रात्रीच्या वेळी टॉर्चचा वापर करून जंगलातील खुल्या भागात जाणे फायदेशीर ठरते. त्यांच्या विशिष्ट आवाजावरून त्यांना शोधणे सोपे जाते. दिवसा त्यांना शोधताना जमिनीवरील वाळलेल्या पानांकडे बारकाईने लक्ष द्या.

ग्रेट इअर्ड-नाईटजार हा निसर्गाचा एक अद्भुत चमत्कार आहे. त्याचे छद्मवेष आणि रात्रीची जीवनशैली पक्षी निरीक्षकांसाठी एक उत्तम अनुभव देतात. आपल्या जंगलांचे जतन करणे हे अशा दुर्मिळ प्रजातींच्या अस्तित्वासाठी अत्यंत आवश्यक आहे.