Perching Birds

Photo by Admin

Warning: Undefined variable $by_location in /home/odescxjtd641/public_html/beefound.in/bird-details.php on line 874

Lesser Shortwing

Brachypteryx leucophris

Last update: 29 Jul 2026

Read in: English Español Português हिन्दी বাংলা தமிழ் മലയാളം मराठी ગુજરાતી తెలుగు French Deutsch Русский 日本語简体中文 Italiano Tiếng Việt العربية ಕನ್ನಡ ਪੰਜਾਬੀ

Lesser Shortwing ਬਾਰੇ ਮੁਢਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ

Scientific Name	Brachypteryx leucophris
Status	LC ਘੱਟ ਚਿੰਤਾ
Size	11-13 cm (4-5 inch)
Colors	Blue-grey White
Type	Perching Birds
Family	Old World Flycatchers and Chats

ਜਾਣ-ਪਛਾਣ

ਲੈਸਰ ਸ਼ਾਰਟਵਿੰਗ (Brachypteryx leucophris) ਮਸਕੀਪੇਡੀ (Muscicapidae) ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਦਿਲਚਸਪ ਅਤੇ ਰਹੱਸਮਈ ਮੈਂਬਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀ ਪ੍ਰੇਮੀ ਅਕਸਰ ਲੱਭਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਛੋਟਾ ਪੰਛੀ ਆਪਣੇ ਗੁਪਤ ਸੁਭਾਅ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਹਾੜੀ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਸੰਘਣੀ ਝਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਸਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਇੱਕ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਪਰ ਫਲਦਾਇਕ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਪੰਛੀ ਉੱਚ-ਉਚਾਈ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਠੰਡੇ ਅਤੇ ਛਾਂਦਾਰ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਦਿੱਖ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਹ ਆਪਣੀ ਸੁਰੀਲੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮੀਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਧੀਰਜ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਜੈਵਿਕ ਸਥਾਨ ਜੰਗਲੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜਿਆਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਸਰੀਰਕ ਦਿੱਖ

ਲੈਸਰ ਸ਼ਾਰਟਵਿੰਗ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਪੰਛੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਲੰਬਾਈ ਲਗਭਗ 11 ਤੋਂ 13 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸਰੀਰਕ ਰੂਪ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਸੂਖਮ ਹੈ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਦੀ ਮੱਧਮ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਛੁਪਣ ਲਈ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਖੰਭਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਰੰਗ ਨੀਲਾ-ਸਲੇਟੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਪਛਾਣ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਚਿੱਟੀ ਪੱਟੀ (ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਭਰਵੱਟੇ ਵਰਗੀ ਲਕੀਰ) ਹੈ, ਜੋ ਇਸਦੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਰੰਗ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਤਿੱਖਾ ਵਿਰੋਧ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪੰਛੀ ਦੀ ਪੂਛ ਛੋਟੀ ਅਤੇ ਗੋਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਲੰਬੇ ਪੈਰ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੀ ਚੁੰਝ ਛੋਟੀ ਅਤੇ ਕਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਛੋਟੇ ਕੀੜਿਆਂ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਅਨੁਕੂਲ ਹੈ।

ਕੁਦਰਤੀ ਨਿਵਾਸ

ਲੈਸਰ ਸ਼ਾਰਟਵਿੰਗ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਪੰਛੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਘਣੇ, ਨਮੀ ਵਾਲੇ ਸਦਾਬਹਾਰ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ 600 ਤੋਂ 2,500 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਮੌਸਮ ਠੰਡਾ ਅਤੇ ਬਨਸਪਤੀ ਸੰਘਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਭਾਰੀ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ, ਸੰਘਣੇ ਫਰਨਾਂ ਅਤੇ ਝਾੜੀਆਂ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਖੁਰਾਕ

ਕੀੜੇਮਾਰ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਲੈਸਰ ਸ਼ਾਰਟਵਿੰਗ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਜਾਂ ਨੇੜੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਛੋਟੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਕੀੜੀਆਂ, ਭੂੰਡੀਆਂ, ਮੱਕੜੀਆਂ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਲਾਰਵੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਲੱਭ ਕੇ, ਇਹ ਜੰਗਲੀ ਭੋਜਨ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੀ ਤਿੱਖੀ ਚੁੰਝ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਉਲਟਾਉਣ ਅਤੇ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਜਨਨ ਅਤੇ ਆਲ੍ਹਣਾ ਬਣਾਉਣਾ

ਲੈਸਰ ਸ਼ਾਰਟਵਿੰਗ ਦਾ ਪ੍ਰਜਨਨ ਜੀਵਨ ਬਹੁਤ ਗੁਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਜਨਨ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ, ਨਰ ਮਾਦਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਆਲ੍ਹਣਾ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲੁਕਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਕਸਰ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਕਿਸੇ ਕਾਈ ਵਾਲੇ ਕਿਨਾਰੇ ਜਾਂ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੱਪ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਇਹ ਆਲ੍ਹਣਾ ਕਾਈ ਅਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਮਾਪੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਵਿਹਾਰ

ਲੈਸਰ ਸ਼ਾਰਟਵਿੰਗ ਆਪਣੇ ਇਕਾਂਤ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਰਮੀਲੇ ਸੁਭਾਅ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਪੰਛੀ ਹੈ ਜੋ ਘੱਟ ਹੀ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਸਨੂੰ ਖਤਰਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੰਘਣੀ ਝਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੁੱਪ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪ੍ਰਜਨਨ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਇੱਕ ਉੱਚੀ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਸੰਭਾਲ ਦੀ ਸਥਿਤੀ - LC ਘੱਟ ਚਿੰਤਾ

ਲੈਸਰ ਸ਼ਾਰਟਵਿੰਗ ਨੂੰ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ IUCN ਦੁਆਰਾ 'ਘੱਟ ਚਿੰਤਾ' (Least Concern) ਵਾਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਇਸਦੇ ਜੰਗਲੀ ਨਿਵਾਸ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਮੁੱਖ ਖਤਰਾ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਟੁੱਟਣਾ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਹੈ। ਸੰਭਾਲ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪਹਾੜੀ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਪੰਛੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿ ਸਕੇ।

ਦਿਲਚਸਪ ਤੱਥ

ਲੈਸਰ ਸ਼ਾਰਟਵਿੰਗ ਨੂੰ ਅਕਸਰ 'ਸਲਕਰ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਬਚਦਾ ਹੈ।
ਇਸਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਉਲਟ, ਇਸਦੇ ਖੰਭ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਓਲਡ ਵਰਲਡ ਫਲਾਈਕੈਚਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ।
ਚਿੱਟੀ ਭਰਵੱਟੇ ਵਾਲੀ ਪੱਟੀ ਇਸਦੀ ਮੁੱਖ ਪਛਾਣ ਹੈ।
ਇਹ ਸਵੇਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸਦਾ ਗੀਤ ਪਤਲੀਆਂ ਸੀਟੀਆਂ ਵਾਂਗ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਤੱਕ ਉੱਡਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਛਾਲ ਮਾਰਨਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਕਾਈ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲੁਕਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਪੰਛੀ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਲਈ ਸੁਝਾਅ

ਲੈਸਰ ਸ਼ਾਰਟਵਿੰਗ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ, ਧੀਰਜ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪੰਛੀ ਬਹੁਤ ਸ਼ਰਮੀਲਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੰਘਣੀ ਝਾੜੀਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚੁੱਪਚਾਪ ਬੈਠਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਚੰਗੀ ਕੁਆਲਿਟੀ ਦੀਆਂ ਦੂਰਬੀਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਪਹਿਲਾਂ ਨਰ ਦੇ ਗੀਤ ਨੂੰ ਸੁਣਨ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿਓ। ਸਵੇਰ ਦਾ ਸਮਾਂ ਇਸਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।

ਖਾਸ ਸਲਾਹ: ਇਸ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਨੇੜਿਓਂ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਦੇਖਣ ਲਈ, 8x42 ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੀ ਦੂਰਬੀਨ (Binoculars) ਜਾਂ ਟੈਲੀਸਕੋਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

- [ਸਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਸੁਝਾਏ ਗਏ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਟੂਲ ਇੱਥੇ ਦੇਖੋ]

ਸਿੱਟਾ

ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ, ਲੈਸਰ ਸ਼ਾਰਟਵਿੰਗ (Brachypteryx leucophris) ਪਹਾੜੀ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਲੁਕੀ ਹੋਈ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਰੰਗੀਨ ਪੰਛੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਨਾ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਰਹੱਸਮਈ ਅਤੇ ਸੁਰੀਲਾ ਪੰਛੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਬਚਿਆ ਰਹੇ। ਹਰ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋ, ਇਹ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਸੰਤੁਲਨ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।