River Lapwing

റിവർ ലാപ്‌വിംഗ് (Vanellus duvaucelii) എന്നത് സജീവവും ശ്രദ്ധേയവുമായ ഒരു നീർപക്ഷിയാണ്. 'വനെല്ലസ് ഡുവൗസെലി' എന്ന ശാസ്ത്രീയ നാമത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഇവ പ്രധാനമായും ഏഷ്യൻ ഭൂഖണ്ഡത്തിലെ നദീതീരങ്ങളിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇടത്തരം വലിപ്പമുള്ള ഈ പക്ഷികൾ അവയുടെ വേഗതയേറിയ ചലനങ്ങളും പ്രത്യേകമായ ശബ്ദവും കൊണ്ട് പക്ഷിനിരീക്ഷകരുടെ ശ്രദ്ധ ആകർഷിക്കാറുണ്ട്. നദികളിലെ മണൽത്തിട്ടകളിലും കല്ലുകൾ നിറഞ്ഞ തീരങ്ങളിലും ഇവയെ സാധാരണയായി കാണാം. പരിസ്ഥിതിയുടെ ആരോഗ്യത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ജൈവ സൂചകമായി ഈ പക്ഷികളെ കണക്കാക്കുന്നു. നദീതീരങ്ങളിലെ ആവാസവ്യവസ്ഥയിൽ വസിക്കുന്ന ഇവ പ്രകൃതിയുടെ ഒരു അവിഭാജ്യ ഘടകമാണ്. ഇവയുടെ സംരക്ഷണം വരുംതലമുറയ്ക്ക് വളരെ പ്രധാനമാണ്.

റിവർ ലാപ്‌വിംഗ് പക്ഷികൾ ഏകദേശം 29 മുതൽ 32 സെന്റീമീറ്റർ വരെ വലിപ്പമുള്ളവയാണ്. ഇവയുടെ ശരീരത്തിന്റെ പ്രധാന നിറം ചാരനിറമാണ്. ചിറകുകളിലും അടിഭാഗത്തും വെളുത്ത നിറം കാണപ്പെടുന്നു. ഇവയുടെ തലയിൽ ചെറിയൊരു കറുത്ത ശിഖ പോലെയുള്ള ഭാഗം കാണാം. കണ്ണുകൾക്ക് ചുറ്റുമുള്ള ചുവന്ന നിറം ഇവയുടെ മുഖത്തിന് കൂടുതൽ ആകർഷണീയത നൽകുന്നു. നീളമുള്ള കാലുകൾ നദീതീരങ്ങളിൽ നടക്കാൻ ഇവയെ സഹായിക്കുന്നു. ആൺ-പെൺ പക്ഷികൾ കാഴ്ചയിൽ ഏകദേശം സമാനമാണ്. ഇവയുടെ ശക്തമായ കൊക്ക് ഇരതേടാൻ വളരെ അനുയോജ്യമാണ്. പറക്കുമ്പോൾ ചിറകുകളിലെ കറുപ്പും വെളുപ്പും നിറങ്ങൾ വ്യക്തമായി കാണാൻ സാധിക്കും. മൊത്തത്തിൽ, ഈ പക്ഷികൾ വളരെ സുന്ദരവും എന്നാൽ ഒരേസമയം പരിസ്ഥിതിയോട് ഇണങ്ങി നിൽക്കുന്ന നിറങ്ങളോടു കൂടിയതുമാണ്.

റിവർ ലാപ്‌വിംഗുകൾ പ്രധാനമായും നദീതീരങ്ങളെ ആശ്രയിച്ച് ജീവിക്കുന്ന പക്ഷികളാണ്. മണൽ നിറഞ്ഞ തീരങ്ങൾ, കല്ലുകൾ നിറഞ്ഞ പുഴയോരങ്ങൾ, ചെറിയ അരുവികൾ എന്നിവയാണ് ഇവയുടെ ഇഷ്ടപ്പെട്ട ആവാസസ്ഥലങ്ങൾ. ഇവ പ്രധാനമായും ഏഷ്യയിലെ ഉഷ്ണമേഖലാ പ്രദേശങ്ങളിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഇന്ത്യ, മ്യാൻമർ, തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിലെ നദീതടങ്ങൾ ഇവയുടെ പ്രധാന വാസസ്ഥലങ്ങളാണ്. വെള്ളപ്പൊക്കമില്ലാത്ത സമയങ്ങളിൽ നദിയിലെ മണൽത്തിട്ടകളിൽ ഇവ കൂട്ടമായി വസിക്കുന്നു. വളരെ ശാന്തമായ തീരങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന സ്വഭാവം ഇവയ്ക്കുണ്ട്. മനുഷ്യസാമീപ്യം കുറവുള്ള ഉൾനാടൻ നദീതീരങ്ങളാണ് ഇവയ്ക്ക് ഏറെ പ്രിയങ്കരം. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനങ്ങൾ ഇവയുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥയെ കാര്യമായി ബാധിക്കാറുണ്ട്.

റിവർ ലാപ്‌വിംഗുകൾ പ്രധാനമായും പ്രാണികളെ ഭക്ഷിക്കുന്ന പക്ഷികളാണ്. നദീതീരങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്ന ചെറിയ ഞണ്ടുകൾ, പുഴുക്കൾ, ചെറിയ മത്സ്യങ്ങൾ എന്നിവ ഇവയുടെ ഭക്ഷണക്രമത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. മണലിലും ചെളിയിലും ഇരയെ തേടുന്നതിൽ ഇവ വളരെ വിദഗ്ധരാണ്. പ്രാണികളെ വേഗത്തിൽ പിടിച്ചെടുക്കാൻ ഇവയുടെ കൊക്ക് സഹായിക്കുന്നു. ചില സമയങ്ങളിൽ ചെറിയ ജലസസ്യങ്ങളും ഇവ ഭക്ഷണമാക്കാറുണ്ട്. പ്രജനന കാലങ്ങളിൽ ഇവ കൂടുതൽ ഊർജ്ജസ്വലമായി ഇരയെ തേടുന്നു. ജലസ്രോതസ്സുകൾക്ക് സമീപമുള്ള ജൈവവൈവിധ്യം ഇവയുടെ നിലനിൽപ്പിന് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്.

ഈ പക്ഷികളുടെ പ്രജനന കാലം പ്രധാനമായും നദികളിലെ ജലനിരപ്പ് കുറവുള്ള മാസങ്ങളിലാണ്. നദിയിലെ മണൽത്തിട്ടകളിലോ കല്ലുകൾക്കിടയിലോ ആണ് ഇവ കൂടൊരുക്കുന്നത്. പ്രത്യേകിച്ച് വലിയ കൂടുകൾ നിർമ്മിക്കാതെ, മണ്ണിൽ ചെറിയൊരു കുഴിയുണ്ടാക്കി അതിലാണ് മുട്ടയിടുന്നത്. ഒരു തവണ മൂന്നോ നാലോ മുട്ടകളാണ് ഇടാറുള്ളത്. മുട്ടകൾക്ക് കല്ലുകളുടെ നിറമുള്ളതിനാൽ പെട്ടെന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ പ്രയാസമാണ്. ആൺ-പെൺ പക്ഷികൾ ഒരുമിച്ച് മുട്ടകൾക്ക് അടയിരിക്കുകയും കുഞ്ഞുങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കുഞ്ഞുങ്ങൾ വിരിഞ്ഞ ഉടൻ തന്നെ നടക്കാനും ഭക്ഷണം തേടാനും പ്രാപ്തരാകുന്നു. ശത്രുക്കളിൽ നിന്ന് കൂടു സംരക്ഷിക്കാൻ ഇവ വളരെ ആക്രമണോത്സുകമായി പെരുമാറാറുണ്ട്.

റിവർ ലാപ്‌വിംഗുകൾ വളരെ ജാഗ്രതയുള്ള പക്ഷികളാണ്. ശത്രുക്കളെ കണ്ടാൽ ഉച്ചത്തിൽ ശബ്ദമുണ്ടാക്കി കൂട്ടത്തിലുള്ള മറ്റുള്ളവർക്ക് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകാൻ ഇവയ്ക്ക് പ്രത്യേക കഴിവുണ്ട്. ഇവ സാധാരണയായി ജോഡികളായോ അല്ലെങ്കിൽ ചെറിയ കൂട്ടങ്ങളായോ കാണപ്പെടുന്നു. വളരെ വേഗത്തിൽ പറക്കാനും നിലത്ത് ഓടാനും ഇവയ്ക്ക് കഴിയും. അപരിചിതർ കൂട്ടിനടുത്തേക്ക് വന്നാൽ ചിറകുകൾ വിടർത്തി ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്ന സ്വഭാവം ഇവ പ്രകടിപ്പിക്കാറുണ്ട്. ഇവയുടെ ശബ്ദം വളരെ വ്യക്തവും ദൂരേക്ക് കേൾക്കാവുന്നതുമാണ്. പകൽ സമയത്താണ് ഇവ കൂടുതൽ സജീവമായി കാണപ്പെടുന്നത്. സാമൂഹികമായി പെരുമാറുന്ന ഈ പക്ഷികൾ പരസ്പര സഹകരണത്തോടെയാണ് ജീവിക്കുന്നത്.

അന്താരാഷ്ട്ര പ്രകൃതി സംരക്ഷണ സംഘടനയുടെ (IUCN) കണക്കുപ്രകാരം ഇവയെ 'ലഘുവായ ആശങ്ക' (Least Concern) ഉള്ള വിഭാഗത്തിലാണ് ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. എങ്കിലും, നദികളിലെ മലിനീകരണം, മണൽ വാരൽ, അനിയന്ത്രിതമായ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവ ഇവയുടെ എണ്ണത്തെ ബാധിക്കുന്നുണ്ട്. നദീതീരങ്ങളിലെ സ്വാഭാവിക ആവാസവ്യവസ്ഥ സംരക്ഷിക്കുന്നത് ഇവയുടെ നിലനിൽപ്പിന് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്.

1. റിവർ ലാപ്‌വിംഗുകൾക്ക് പറക്കുമ്പോൾ വ്യക്തമായി കാണാവുന്ന കറുത്ത ചിറകുകളുണ്ട്.
2. ഇവയുടെ കണ്ണുകൾക്ക് ചുറ്റുമുള്ള ചുവന്ന തൊലി ഭാഗം വളരെ ആകർഷകമാണ്.
3. മണൽത്തിട്ടകളിൽ മുട്ടയിടുന്നതിനാൽ ഇവയുടെ മുട്ടകൾ ശത്രുക്കൾക്ക് പെട്ടെന്ന് കണ്ടെത്താൻ കഴിയില്ല.
4. ഇവ വളരെ ഉച്ചത്തിൽ ശബ്ദമുണ്ടാക്കി ശത്രുക്കളെ ഭയപ്പെടുത്താറുണ്ട്.
5. മനുഷ്യസാമീപ്യം കുറഞ്ഞ നദീതീരങ്ങളാണ് ഇവയുടെ ഇഷ്ടസ്ഥലം.

റിവർ ലാപ്‌വിംഗുകളെ നിരീക്ഷിക്കാൻ പുലർച്ചെ നദീതീരങ്ങളിൽ എത്തുന്നത് നന്നായിരിക്കും. ബൈനോക്കുലർ ഉപയോഗിച്ച് ദൂരെ നിന്ന് നിരീക്ഷിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക, അല്ലാത്തപക്ഷം ഇവ പെട്ടെന്ന് പറന്നുപോകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. കല്ലുകൾ നിറഞ്ഞ മണൽത്തിട്ടകൾ ശ്രദ്ധിക്കുക, അവിടെ ഇവയെ കാണാൻ എളുപ്പമാണ്. പക്ഷികളെ ശല്യപ്പെടുത്താതെ നിരീക്ഷിക്കാൻ എപ്പോഴും ശ്രദ്ധിക്കണം.

റിവർ ലാപ്‌വിംഗ് നമ്മുടെ നദീതീരങ്ങളിലെ മനോഹരമായ പക്ഷികളാണ്. ഇവയുടെ സംരക്ഷണം നദീതടങ്ങളിലെ പാരിസ്ഥിതിക സന്തുലിതാവസ്ഥ നിലനിർത്താൻ അത്യാവശ്യമാണ്. പക്ഷിനിരീക്ഷകർക്കും പ്രകൃതി സ്നേഹികൾക്കും ഏറെ സന്തോഷം നൽകുന്ന പക്ഷികളാണിവ. ഈ പക്ഷികളെക്കുറിച്ചുള്ള അവബോധം വളർത്തുന്നത് അവയുടെ ഭാവി സുരക്ഷിതമാക്കാൻ സഹായിക്കും.