Silver-eared Mesia

ਸਿਲਵਰ-ਈਅਰਡ ਮੇਸੀਆ (Leiothrix argentauris) ਲਿਓਥ੍ਰੀਚਿਡੇ (Leiothrichidae) ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਖੂਬਸੂਰਤ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਜੀਵੰਤ ਰੰਗਾਂ ਅਤੇ ਸੁਰੀਲੇ ਗੀਤ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਛੋਟਾ ਪੰਛੀ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਪੰਛੀ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦਾ ਮਨ ਮੋਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਬਲਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਇਹ ਆਪਣੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਭਾਅ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 16 ਤੋਂ 18 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਲੰਬਾ ਇਹ ਪੰਛੀ ਆਪਣੀ ਲਗਾਤਾਰ ਗਤੀਵਿਧੀ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਾਰਨ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਹਾੜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਏਸ਼ੀਆਈ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਅਮੀਰ ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਰਗਾ ਹੈ।

ਸਿਲਵਰ-ਈਅਰਡ ਮੇਸੀਆ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਮਿਸਾਲ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਰੰਗ ਗੂੜ੍ਹਾ ਜੈਤੂਨ ਹੈ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਲੁਕਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਖਾਸ ਲੱਛਣ ਇਸਦੇ ਕੰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਰੰਗ ਦਾ ਪੈਚ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਪਿਆ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਗਰਦਨ ਪੀਲੀ ਅਤੇ ਖੰਭਾਂ ਉੱਤੇ ਸੰਤਰੀ-ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਪੈਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਚੁੰਝ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਥੋੜੀ ਮੁੜੀ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨਰ ਅਤੇ ਮਾਦਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਅੰਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਨਰਾਂ ਦੇ ਰੰਗ ਥੋੜੇ ਵਧੇਰੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਨੌਜਵਾਨ ਪੰਛੀ ਥੋੜੇ ਫਿੱਕੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਸਿਲਵਰ-ਈਅਰਡ ਮੇਸੀਆ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਹਾੜੀ ਜੰਗਲਾਂ ਦਾ ਪੰਛੀ ਹੈ, ਜੋ 600 ਤੋਂ 2,500 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਘਣੇ ਸਦਾਬਹਾਰ ਜੰਗਲਾਂ, ਬਾਂਸ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਅਤੇ ਝਾੜੀਆਂ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵੀਅਤਨਾਮ, ਥਾਈਲੈਂਡ, ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਚੀਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਇਸਦੇ ਨਿਵਾਸ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ ਹੈ।

ਸਿਲਵਰ-ਈਅਰਡ ਮੇਸੀਆ ਇੱਕ ਸਰਵ-ਭੋਜੀ ਪੰਛੀ ਹੈ। ਇਹ ਛੋਟੇ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੀਟਲ, ਇੱਲੀਆਂ, ਕੀੜੀਆਂ ਅਤੇ ਮੱਕੜੀਆਂ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਲਾਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਉਗ, ਫਲ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਰਸ ਵੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਛੋਟੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਪਣੀ ਚੁਸਤੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ 'ਤੇ ਉਲਟਾ ਲਟਕ ਕੇ ਵੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਸਿਲਵਰ-ਈਅਰਡ ਮੇਸੀਆ ਦਾ ਪ੍ਰਜਨਨ ਮੌਸਮ ਬਸੰਤ ਅਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਰ ਅਤੇ ਮਾਦਾ ਮਿਲ ਕੇ ਸੁੱਕੀ ਘਾਹ, ਟਹਿਣੀਆਂ ਅਤੇ ਮੱਕੜੀ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕੱਪ ਵਰਗਾ ਆਲ੍ਹਣਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਲ੍ਹਣਾ ਸੰਘਣੀ ਝਾੜੀ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੋ ਤੋਂ ਚਾਰ ਫਿੱਕੇ ਨੀਲੇ ਜਾਂ ਚਿੱਟੇ ਅੰਡੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਮਾਪੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਸਿਲਵਰ-ਈਅਰਡ ਮੇਸੀਆ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਮਾਜਿਕ ਪੰਛੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਛੋਟੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਚੁਸਤ ਅਤੇ ਉਤਸੁਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੀਟੀਆਂ ਅਤੇ ਗੀਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਸੰਘਣੀਆਂ ਝਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਖਤਰੇ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਚੌਕਸ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਸਿਲਵਰ-ਈਅਰਡ ਮੇਸੀਆ ਨੂੰ IUCN ਦੁਆਰਾ 'ਘੱਟ ਚਿੰਤਾ' (Least Concern) ਵਾਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਸਥਿਰ ਹੈ, ਪਰ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਅਤੇ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਲਈ ਫੜੇ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਤਰਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

1. ਸਿਲਵਰ-ਈਅਰਡ ਮੇਸੀਆ ਆਪਣੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਸੁਰੀਲੇ ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
2. ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਮਾਜਿਕ ਪੰਛੀ ਹਨ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
3. ਕੰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਪੈਚ ਇਸਦੀ ਮੁੱਖ ਪਛਾਣ ਹੈ।
4. ਇਹ ਜੰਗਲੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਪਰਾਗਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।
5. ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਬਹੁਤ ਬਹਾਦਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
6. ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਇੰਨੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੁਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
7. ਆਪਣੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਪਿੰਜਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਿਲਵਰ-ਈਅਰਡ ਮੇਸੀਆ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਸਵੇਰ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣਨ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹੋ। ਦੂਰਬੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਕੱਪੜੇ ਨਾ ਪਾਓ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਮੂਹ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣਾਈ ਦੇਣ, ਤਾਂ ਸਥਿਰ ਰਹੋ। ਧੀਰਜ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਇਹ ਪੰਛੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨੇੜੇ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਸਿਲਵਰ-ਈਅਰਡ ਮੇਸੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਪਹਾੜੀ ਜੰਗਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨਮੋਲ ਰਤਨ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਵਹਾਰ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਅਜੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ, ਪਰ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਛੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਨਿਵਾਸ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈ ਸਕਣ।