Waders
avatar
Photo by mayur mulubhai ahir
Not available
eurasian spoonbill

eurasian spoonbill

Platalea leucorodia

Last update: 15 Jan 2026

Eurasian Spoonbill ની પાયાની માહિતી

Scientific NamePlatalea leucorodia
Status LC ઓછી ચિંતા
Size80-90 cm (31-35 inch)
Colors
White
Yellow
Type
Waders
type
FamilyIbises, Spoonbills

અન્ય ભાષાઓમાં Eurasian Spoonbill ના નામ

gujaratiચમચો
hindiदाबिल, चमचा बाझ
kannadaಸ್ಪೂನ್ ಬಿಲ್
malayalamചട്ടുക കൊക്കൻ
marathiचमच्या, दर्वीमुख
nepaliचम्चाठुँडे साँवरी
sanskritश्वेत आटि, दर्विदा, खजाक
tamilகரண்டிவாயன்

પરિચય

યુરેશિયન સ્પૂનબિલ (Eurasian Spoonbill), જેને ગુજરાતીમાં આપણે 'ચમચો' તરીકે ઓળખીએ છીએ, તે એક ખૂબ જ સુંદર અને વિશિષ્ટ જળચર પક્ષી છે. આ પક્ષી તેની અનોખી ચાંચ માટે આખા વિશ્વમાં જાણીતું છે, જેનો આકાર ચમચા જેવો હોય છે.

શારીરિક દેખાવ

આ પક્ષીનું કદ આશરે 80-90 સેમી હોય છે. તેનો સંપૂર્ણ દેહ સફેદ રંગનો હોય છે, પરંતુ પ્રજનન ઋતુ દરમિયાન તેની ગરદન પર પીળા રંગનો પટ્ટો જોવા મળે છે. તેની લાંબી, કાળી ચાંચ આગળથી ચપટી અને પહોળી હોય છે, જે તેને અન્ય પક્ષીઓથી અલગ પાડે છે.

રહેઠાણ

ચમચો પક્ષી મુખ્યત્વે છીછરા જળાશયો, કાદવવાળા વિસ્તારો, નદીઓ, તળાવો અને દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં રહેવાનું પસંદ કરે છે. તેઓ મીઠા પાણી અને ખારા પાણી બંને પ્રકારના વેટલેન્ડ્સમાં જોવા મળે છે, ખાસ કરીને જ્યાં માળો બાંધવા માટે ટાપુઓ અથવા ગીચ વનસ્પતિ હોય.

આહાર

આ પક્ષીના મુખ્ય ખોરાકમાં નીચેની બાબતોનો સમાવેશ થાય છે:

  • જળચર જીવડાં અને અળસિયા.
  • નાની માછલીઓ (10-15 સેમી સુધીની).
  • દેડકા, ટેડપોલ્સ અને કરચલા.
  • ક્યારેક જળચર વનસ્પતિના અંશો પણ તે આરોગે છે.

પ્રજનન અને માળો

તેઓ સામાન્ય રીતે વસાહતોમાં માળો બાંધે છે. તેમના માળા મોટાભાગે પાણીની આસપાસના ઝાડ (જેમ કે વિલો અથવા પોપ્લર) અથવા ગીચ નરકુલ (reedbeds) માં જોવા મળે છે. તેઓ ટાપુઓ પર સુરક્ષિત રીતે પ્રજનન કરવાનું પસંદ કરે છે.

વર્તન

ચમચો પક્ષી પાણીમાં પોતાની ચાંચને ડાબે-જમણે ફેરવીને શિકાર શોધે છે. આ પક્ષીઓ ખૂબ જ સામાજિક હોય છે અને ઘણીવાર અન્ય જળચર પક્ષીઓના ટોળામાં જોવા મળે છે.

સંરક્ષણ સ્થિતિ - LC ઓછી ચિંતા

યુરેશિયન સ્પૂનબિલ હાલમાં સુરક્ષિત શ્રેણીમાં છે, પરંતુ જળાશયોનું પ્રદૂષણ અને રહેઠાણનો વિનાશ તેમના માટે ચિંતાનો વિષય બની શકે છે.

રસપ્રદ તથ્યો

  1. લેટિન શબ્દ 'Platalea' નો અર્થ 'પહોળું' થાય છે, જે તેની ચાંચનો નિર્દેશ કરે છે.
  2. પ્રાચીન ઇંગ્લેન્ડમાં તેને 'Shovelard' તરીકે ઓળખવામાં આવતું હતું.
  3. તેની ચાંચ અતિશય સંવેદનશીલ હોય છે, જે કાદવવાળા પાણીમાં પણ સ્પર્શ દ્વારા શિકારને ઓળખી લે છે.

પક્ષી નિરીક્ષકો માટે ટીપ્સ

  • આ પક્ષીને જોવા માટે વહેલી સવારનો સમય શ્રેષ્ઠ છે.
  • તેમને ખલેલ ન પહોંચે તે માટે બાયનોક્યુલર (દૂરબીન) નો ઉપયોગ કરો.
  • નજીકના વેટલેન્ડ્સ અથવા અભયારણ્યોની મુલાકાત લો જ્યાં પાણી છીછરું હોય.
ખાસ સલાહ: આ પક્ષીને તેના કુદરતી રહેઠાણમાં નજીકથી અને સ્પષ્ટ રીતે જોવા માટે, 8x42 ક્ષમતાવાળા બાયનોક્યુલર (દૂરબીન) અથવા ટેલિસ્કોપનો ઉપયોગ કરવાની ખાસ સલાહ આપવામાં આવે છે.
- [અહીં અમારા દ્વારા સૂચવવામાં આવેલા શ્રેષ્ઠ સાધનો જુઓ]

નિષ્કર્ષ

યુરેશિયન સ્પૂનબિલ એ પ્રકૃતિનું અદભૂત સર્જન છે. તેની અનોખી જીવનશૈલી અને સુંદરતા તેને પક્ષીપ્રેમીઓ માટે આકર્ષણનું કેન્દ્ર બનાવે છે. જળાશયોનું જતન કરીને આપણે આ સુંદર પક્ષીનું સંરક્ષણ કરી શકીએ છીએ.

Eurasian Spoonbill ક્યાં જોવા મળે છે? (વિતરણ નકશો)

Official Distribution Data provided by
BirdLife International and Handbook of the Birds of the World (2025)

Share:

Previous
Next
avatar
{blogMain.author}
200 Follower
Follow
{blogMain.author} is a writer who draws. He’s the Bestselling author of “Number of The Year”. Donec vitae tortor efficitur, convallis lelobortis elit.
Subscribe For Daily Newsletter

Explore More Species in the Ibises, Spoonbills Family

65-75 cm
African Sacred Ibis
Threskiornis aethiopicus
75-90 cm
African Spoonbill
Platalea alba
70-75 cm
Andean Ibis
Theristicus branickii
75-79 cm
Asian Crested Ibis
Nipponia nippon
Australian Ibis
65-75 cm
Australian Ibis
Threskiornis moluccus
45-60 cm
Bare-faced Ibis
Phimosus infuscatus
black headed ibis
75-75 cm
black headed ibis
Threskiornis melanocephalus
70-75 cm
Black-faced Ibis
Theristicus melanopis
60-80 cm
Black-faced Spoonbill
Platalea minor
70-80 cm
Buff-necked Ibis
Theristicus caudatus
45-50 cm
Dwarf Ibis
Bostrychia bocagei
Giant Ibis
100-105 cm
Giant Ibis
Thaumatibis gigantea
glossy ibis
48-66 cm
glossy ibis
Plegadis falcinellus
48-55 cm
Green Ibis
Mesembrinibis cayennensis
65-76 cm
Hadada Ibis
Bostrychia hagedash
48-50 cm
Madagascar Crested Ibis
Lophotibis cristata
65-75 cm
Malagasy Sacred Ibis
Threskiornis bernieri
70-80 cm
Northern Bald Ibis
Geronticus eremita
65-75 cm
Olive Ibis
Bostrychia olivacea
45-50 cm
Plumbeous Ibis
Theristicus caerulescens
45-60 cm
Puna Ibis
Plegadis ridgwayi
red naped ibis
68-68 cm
red naped ibis
Pseudibis papillosa
Reunion Ibis
60-70 cm
Reunion Ibis
Threskiornis solitarius
71-86 cm
Roseate Spoonbill
Platalea ajaja
Royal Spoonbill
75-80 cm
Royal Spoonbill
Platalea regia
55-65 cm
Scarlet Ibis
Eudocimus ruber
60-75 cm
Sharp-tailed Ibis
Cercibis oxycerca
70-80 cm
Southern Bald Ibis
Geronticus calvus
60-70 cm
Spot-breasted Ibis
Bostrychia rara
Straw-necked Ibis
60-75 cm
Straw-necked Ibis
Threskiornis spinicollis
60-70 cm
Wattled Ibis
Bostrychia carunculata
55-70 cm
White Ibis
Eudocimus albus
45-65 cm
White-faced Ibis
Plegadis chihi
White-shouldered Ibis
60-67 cm
White-shouldered Ibis
Pseudibis davisoni
Yellow-billed Spoonbill
75-90 cm
Yellow-billed Spoonbill
Platalea flavipes