Medium Ground-finch ಮೂಲ ಮಾಹಿತಿ
| Scientific Name |
Geospiza fortis
|
| Status |
LC
ಕಡಿಮೆ ಆತಂಕ
|
| Size |
12-13 cm (5-5 inch)
|
| Colors |
|
| Type |
|
| Family |
Tanagers |
ಪರಿಚಯ
ಮೀಡಿಯಂ ಗ್ರೌಂಡ್-ಫಿಂಚ್ (Geospiza fortis) ಎಂಬುದು ಗ್ಯಾಲಪಗೋಸ್ ದ್ವೀಪಗಳ ಅಪ್ರತಿಮ ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್ ಅವರ ವಿಕಾಸವಾದದ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿದ 'ಡಾರ್ವಿನ್ ಫಿಂಚ್ಗಳು' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪಕ್ಷಿಯು ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳು ತಮ್ಮ ಕೊಕ್ಕಿನ ಆಕಾರ ಮತ್ತು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಗಾಗಿ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಈ ಪಕ್ಷಿಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಜೀವಿಯಾಗಿರದೆ, ವಿಕಾಸದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಹೇಗೆ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಒಂದು ಜೀವಂತ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಮೀಡಿಯಂ ಗ್ರೌಂಡ್-ಫಿಂಚ್ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇವುಗಳ ಜೀವನಶೈಲಿಯು ಗ್ಯಾಲಪಗೋಸ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನಾವು ಈ ಪಕ್ಷಿಯ ಭೌತಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು, ಅವುಗಳ ಆಹಾರ ಕ್ರಮ, ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಅಗತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತೇವೆ.
ದೈಹಿಕ ನೋಟ
ಮೀಡಿಯಂ ಗ್ರೌಂಡ್-ಫಿಂಚ್ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 12 ರಿಂದ 13 ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ಗಳಷ್ಟು ಉದ್ದವಿರುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳ ದೇಹದ ಬಣ್ಣವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಗಂಡು ಪಕ್ಷಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಾಢ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಹೆಣ್ಣು ಪಕ್ಷಿಗಳು ಬೂದು ಮತ್ತು ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಛಾಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಅವುಗಳ ಕೊಕ್ಕು. ಇವುಗಳ ಕೊಕ್ಕು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಇದು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಒಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಅಗೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಲವು ದೇಹದ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸಮತೋಲಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಕಾಲುಗಳು ಬಲವಾಗಿದ್ದು, ಮರದ ಕೊಂಬೆಗಳ ಮೇಲೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆ. ಈ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿದ್ದು, ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇವುಗಳ ದೇಹದ ರಚನೆಯು ಸಣ್ಣದಾಗಿದ್ದರೂ, ಇವುಗಳ ಹಾರಾಟದ ವೇಗ ಮತ್ತು ಚುರುಕುತನವು ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ.
ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಾಸಸ್ಥಾನ
ಮೀಡಿಯಂ ಗ್ರೌಂಡ್-ಫಿಂಚ್ಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗ್ಯಾಲಪಗೋಸ್ ದ್ವೀಪಸಮೂಹದ ವಿವಿಧ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಣ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಪೊದೆಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಮರುಭೂಮಿಯಂತಹ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಇವು ದ್ವೀಪಗಳ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳವರೆಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನೆಲೆಸಬಲ್ಲವು. ಮರಗಳ ಕೊಂಬೆಗಳ ಮೇಲೆ ವಾಸಿಸಲು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಇವು, ದ್ವೀಪಗಳ ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳ ವಾಸಸ್ಥಾನವು ಮಳೆಗಾಲ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ಯಾಲಪಗೋಸ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಇವುಗಳ ಜೀವನಶೈಲಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿವೆ. ಇವು ಮನುಷ್ಯರ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
ಆಹಾರ ಕ್ರಮ
ಮೀಡಿಯಂ ಗ್ರೌಂಡ್-ಫಿಂಚ್ಗಳ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯು ತುಂಬಾ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿದೆ. ಇವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಸ್ಯಗಳ ಬೀಜಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು, ಮೊಗ್ಗುಗಳು ಮತ್ತು ಹೂವಿನ ಮಕರಂದವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇವು ಸಣ್ಣ ಕೀಟಗಳನ್ನು ಸಹ ಭಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಕೊಕ್ಕಿನ ಬಲವು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಒಡೆಯಲು ಬಹಳ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಬರಗಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಹಾರದ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾದಾಗ, ಇವು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಸಸ್ಯಗಳ ಬೇರುಗಳು ಅಥವಾ ಕೀಟಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಆಹಾರ ಸೇವನೆಯ ಶೈಲಿಯು ಪರಿಸರದ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಇವುಗಳ ಬದುಕುಳಿಯುವಿಕೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಗೂಡುಕಟ್ಟುವಿಕೆ
ಮೀಡಿಯಂ ಗ್ರೌಂಡ್-ಫಿಂಚ್ಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಮಳೆಗಾಲದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಗಂಡು ಪಕ್ಷಿಗಳು ಹೆಣ್ಣು ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಮರಗಳ ಮೇಲೆ ಗೂಡುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತವೆ. ಗೂಡುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಕಡ್ಡಿಗಳು, ಹುಲ್ಲು ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಹೆಣ್ಣು ಪಕ್ಷಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 3 ರಿಂದ 4 ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತದೆ. ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಕಾವು ಕೊಡುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೆಣ್ಣು ಪಕ್ಷಿಯೇ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮರಿಗಳು ಹೊರಬಂದ ನಂತರ, ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಪಕ್ಷಿಗಳು ಎರಡೂ ಸೇರಿ ಮರಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಯಶಸ್ಸಿನ ಪ್ರಮಾಣವು ಆ ವರ್ಷದ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಆಹಾರದ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಮರಿಗಳು ಸುಮಾರು ಎರಡು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾರಲು ಕಲಿಯುತ್ತವೆ.
ನಡವಳಿಕೆ
ಈ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸಣ್ಣ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳು ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಇರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ನಡುವೆ ಸಂವಹನ ನಡೆಸಲು ಬಳಸುವ ಶಬ್ದಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇವು ತಮ್ಮ ವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇತರ ಪಕ್ಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಜಗಳಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಮೀಡಿಯಂ ಗ್ರೌಂಡ್-ಫಿಂಚ್ಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಇರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಅಪಾಯದ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಸಿಕ್ಕರೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಹಾರಿಹೋಗುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಹಾರಾಟದ ಶೈಲಿಯು ಅಲೆಅಲೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಿತಿ
-
LC
ಕಡಿಮೆ ಆತಂಕ
ಮೀಡಿಯಂ ಗ್ರೌಂಡ್-ಫಿಂಚ್ಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ 'ಕನಿಷ್ಠ ಕಾಳಜಿ' (Least Concern) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ, ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಜಾತಿಗಳ ಹಾವಳಿ ಮತ್ತು ವಾಸಸ್ಥಾನದ ನಾಶವು ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಬಹುದು. ಗ್ಯಾಲಪಗೋಸ್ ದ್ವೀಪಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವುದರಿಂದ, ಇವುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಕ್ಷಣೆ ಸಿಗುತ್ತಿದೆ. ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇವುಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ.
ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಸಂಗತಿಗಳು
- ಇವು ಡಾರ್ವಿನ್ ಅವರ ವಿಕಾಸವಾದ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ.
- ಇವುಗಳ ಕೊಕ್ಕಿನ ಗಾತ್ರ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಇವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗ್ಯಾಲಪಗೋಸ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
- ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಪಕ್ಷಿಗಳು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
- ಇವು ಸಣ್ಣ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಒಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತರು.
ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ಸಲಹೆಗಳು
ಮೀಡಿಯಂ ಗ್ರೌಂಡ್-ಫಿಂಚ್ಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಬಯಸುವವರು ಗ್ಯಾಲಪಗೋಸ್ ದ್ವೀಪಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದು ಸೂಕ್ತ. ದೂರದರ್ಶಕ (Binoculars) ಬಳಸುವುದು ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ನೋಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಮರಗಳ ಕೊಂಬೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಆಹಾರ ಹುಡುಕುವಾಗ ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಬೆಳಗಿನ ಜಾವದಲ್ಲಿ ಇವು ಹೆಚ್ಚು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಶಾಂತವಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ತೊಂದರೆ ನೀಡದಿರುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಫೋಟೋಗ್ರಫಿ ಮಾಡುವಾಗ ಮ್ಯಾಕ್ರೋ ಲೆನ್ಸ್ ಬಳಸಿದರೆ ಉತ್ತಮ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.
ತೀರ್ಮಾನ
ಮೀಡಿಯಂ ಗ್ರೌಂಡ್-ಫಿಂಚ್ (Geospiza fortis) ಪ್ರಕೃತಿಯ ವಿಕಾಸದ ಅದ್ಭುತಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಸಣ್ಣ ಪಕ್ಷಿಯು ಗ್ಯಾಲಪಗೋಸ್ ದ್ವೀಪಗಳ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೀವನಶೈಲಿ, ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ವಿಕಾಸದ ಇತಿಹಾಸವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಇಂದಿಗೂ ಕುತೂಹಲದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ವಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯು ಇವುಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಸವಾಲಾಗಿರುವಾಗ, ನಾವು ಪರಿಸರವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಮೂಲಕ ಇವುಗಳ ಉಳಿವಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಬೇಕು. ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಇಂತಹ ಅದ್ಭುತ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆ ಮೀಡಿಯಂ ಗ್ರೌಂಡ್-ಫಿಂಚ್ ಒಂದು ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಸೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ನಾವು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಇಂತಹ ಸುಂದರ ಪಕ್ಷಿಗಳು ನಮ್ಮ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಉಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯ. ಈ ಸಣ್ಣ ಪಕ್ಷಿಯ ಅಧ್ಯಯನವು ನಮಗೆ ವಿಕಾಸದ ವಿಶಾಲವಾದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
Medium Ground-finch ಎಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ? (ವಿತರಣಾ ನಕ್ಷೆ)
ಈ ಪ್ರಭೇದದ ವಿತರಣಾ ನಕ್ಷೆಯು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಲಭ್ಯವಾಗಲಿದೆ.
ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನವೀಕರಿಸಲು ನಾವು ನಮ್ಮ ಅಧಿಕೃತ ಡೇಟಾ ಪಾಲುದಾರರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.